De uno et primoFracisco Suárez

Table of Contents

De uno et primo

Tractatus 1

Liber 1

Caput 1 : An existentia necessitate absoluta deo conveniat, id est, an deus necessario sit.

Caput 2 : An esse dei sit de essentia dei.

Caput 3 : An essentia dei consistat in solo esse, vel quid proprie deus sit

Caput 4 : Sit ne divina essentia omnino simplex substantia, ita ut nullam substantialem compositionem admittat

Caput 5 : Sit ne deus ita simplex, ut in compositionem venire non possit.

Caput 6 : De divina unitate

Caput 7 : De veritate divini esse

Caput 8 : De bonitate divini esse

Caput 9 : Utrum deo recte tribuantur alia praedicata seu attributa, et quotuplicia illa sint

Caput 10 : An divina attributa distinguantur in re ab essentia dei

Caput 11 : Utrum haec divina attributa sint de essentia dei, ita ut de illo essentialiter praedicentur.

Caput 12 : An divina natura sit de essentia omnium et singulorum attributorum, ita ut de illis essentialiter dicatur

Caput 13 : Utrum attributa invicem se includant salva distinctione rationis eorum, tam inter se quam ab essentia

Caput 14 : Quomodo possint divina attributa vere de deo enuntiari et deus de illis

Liber 2

Caput 1 : An deus sit infinitus simpliciter hocque illi proprium sit

Caput 2 : De immensitate dei ejusque existentia in omnibus rebus seu locis

Caput 3 : De immutabilitate dei

Caput 4 : De dei aeternitate, quatenus illi propria est

Caput 5 : An deus sit omnino incomprehensibilis

Caput 7 : Sit-ne deus invisibilis, praesertim corporalibus oculis

Caput 7 : An deus sit invisibilis in se et in substantia sua respectu omnis intellectus creati

Caput 8 : An deus sit invisibilis per naturales vires cujuscumque creaturae et consequenter nonnisi supernaturaliter videatur

Caput 9 : Utrum visio dei sit supernaturalis omni intellectui seu naturae intellectuali creabili

Caput 10 : Utrum visio dei proxime fiat ab intellectu videntis ipsum

Caput 11 : An videatur deus per verbum creatum productum a videntibus ipsum

Caput 12 : An videatur deus per speciem creatam

Caput 13 : An de potentia absoluta possit videri deus, prout est in se, per speciem creatam impressam ejusdem dei, ab eodem infusam

Caput 14 : Utrum infundatur lumen gloriae videntibus deum

Caput 15 : Quae sit necessitas, quodve munus luminis gloriae

Caput 16 : An de absoluta potentia possit videri deus sine lumine gloriae

Caput 17 : An visio dei sit connaturalis intellectui lumine gloriae informato

Caput 18 : An visio dei sit cognitio quidditativa et intuitiva dei, habeatque omnes conditiones perfectae scientiae

Caput 19 : Sit-ne dei visio ejusdem speciei essentialis in omnibus beatis, ita ut deus uno tantum modo visibilis sit

Caput 20 : An visio dei aequalis perfectionis sit in omnibus videntibus ipsum

Caput 21 : Unde proxime oriatur inaequalitas visionis in beatis

Caput 22 : An videntes divinam essentiam necessario videant omnia attributa, quae in ea formaliter sunt, ita ut ex hac parte non possint visiones esse inaequales in objecto

Caput 23 : Utrum necesse sit, beatos videntes divinam essentiam videre simul tres personas; ac subinde etiam in hoc visiones omnes sint aequales

Caput 24 : Utrum beati videntes deum, videant aut videre possint liberos actus voluntatis ejus

Caput 25 : An viso deo, videri possint in ipso creaturae

Caput 26 : An, viso deo, necessarium sit videri creaturas, saltem ut possibiles

Caput 27 : An in deo viso videri possint creaturae secundum suam existentiam actualem

Caput 28 : Quae res de facto videantur a beatis in deo

Caput 29 : Cur visio dei clara non sit ejus comprehensio, et quomodo ab illa differat

Caput 30 : Sit-ne deus omnino invisibilis homini in vita mortali, ita ut pro hoc statu visio clara dei illi communicari non possit

Caput 31 : An deus ineffabilis sit, seu innominabilis

Caput 32 : De variis nominibus dei

Liber 3

Caput 1 : De scientia, quam deus de se habet

Caput 2 : De scientia, quam deus habet de creaturis ut possibilibus

Caput 3 : De scientia, quam deus habet de creaturis aliquando futuris seu existentibus

Caput 4 : An scientia dei practica sit et causa rerum; ubi de variis nominibus divinae scientiae

Caput 5 : N in divina scientia practica sint ideae creaturarum omnium, et quot, quarumqumque rerum sunt

Caput 6 : De divina voluntate

Caput 7 : De actibus divinae voluntatis circa objecta creata

Caput 8 : De voluntate signi et beneplaciti, antecedente et consequente

Caput 9 : De omnipotentia dei

Caput 10 : De divina providentia

Tractatus 2

Liber 1

Caput 1 : Necessarium esse in deo praedestinationem ponere

Caput 2 : Sit ne praedestinatio actus immanens ex aeternitate deo conveniens

Caput 3 : Praedestinatio libere ne, vel necessario deo conveniat

Caput 4 : Qua res proprie praedestinari dicantur

Caput 5 : Quae res cadant sub praedestinatione tanquam ipsius termini

Caput 6 : Quae scientia necessario in deo supponenda sit ante omne decretum praedestinationis

Caput 7 : Quomodo scientia conditionata effectum contingentium ad praedestinationem necessaria sit, vel ad illam comparetur

Caput 8 : Sit ne voluntas absoluta dandi gloriam electis, primus actus, quem deus habet erga homines, qui salvantur

Caput 9 : Non solum circa homines, sed etiam circa angelos sanctos, habuisse deum propositum absolutum salvandi illos ante omnem alium voluntatis actum

Caput 10 : Decretum gratuitum, quod deus habuit de aeterna felicitate plurium angelorum, et hominum fuisse definitum quoad personas, et gradus gratiae, et gloriae

Caput 11 : An hoc decretum dandi gloriam praedestinatis, fuerit eorum electio, vel dilectio et quomodo haec differant

Caput 12 : Electionem omnium salvandorum in eodem signo rationis factum fuisse

Caput 13 : Quomodo divina voluntas praeparavit media, quibus electi infallibiliter salvantur

Caput 14 : Habeat ne deus voluntatem exequentem circa bona, quae confert praedestinatis, praeter eas, qua ad ordinem intentionis pertinent

Caput 15 : An intentio efficax dei, et executio mediorum, diversas mutationes ex necessitate eeficiant in praedestinato

Caput 16 : Sitne ad praedestinationem necessarius actus imperii, ratione distinctus ab omnibus numeratis

Caput 17 : Quis tandem actus intellectus, aut voluntatis dei sit praedestinatio

Caput 18 : Sit-ne praedestinatio pars providentie, et quibus aliis modis ab illa differat

Caput 19 : Quomodo praedestinatio ad gratiam et supernaturalem gubernationem comparetur

Caput 20 : Quomodo praedestinatio ad librum vitae comparetur

Liber 2

Caput 1 : Status controversiae, multiplexque disputationis sensus aperitur

Caput 2 : Quas physicas causas habeat praedestinatio quoad effectus suos

Caput 3 : Possit-ne dari ex parte hominis praedestinati moralis causa praedestinationis quoad effectus ejus

Caput 4 : Utrum praecesserit ante hanc vitam actio aliqua hominis praedestinati, quae sit causu praedestinationis ejus ex parte effectuum

Caput 5 : Utrum ex operibus, que homo facturus esset, si in alio statu constitueretur, sumi possit ratio praesentis praedestinationis, etiamsi talia opera absolute nunquam futura sint ubi de praedestinatione infantium praesertim disseritur

Caput 6 : Nullam hominis actionem ex solis viribus liberi arbitrii procedente virtute, et merito sui, esse posse causam praedestinationis, quoad effectus ejus. contra pelagianos, et semipelagianos ostenditur.

Caput 7 : An homo per opera moralia solius liberi arbitrii possit esse causa, saltem dispositiva, praedestinationis suae, quoad effectus ejus

Caput 8 : Quid senserint antiqui patres praesertim graeci, et inter eos chrysostomus de initio gratiae, vel praedestinationis ex operibus naturae

Caput 9 : Contra resolutionem superiorem objectio proponitur

Caput 10 : Tractantur tres modi asserendi bonum opus morale, quod non possit esse nisi ex praedestinatione, seu gratia

Caput 11 : Proponitur quarta sententia negans posse hominem per vires naturae bonum morale perficere

Caput 12 : Vera sententia, scilicet, hominem per rationem et liberum arbitrium posse aliquod bonum opus morale honeste perficere, ex scripturis probatur

Caput 13 : Eadem sententia conciliorum auctoritate comprobatur

Caput 14 : Probatur eadem sententia auctoritate patrum

Caput 15 : Ratione comprobatur eadem sententia

Caput 16 : Eadem vero sententia suadetur, ostendendo varia incommoda, quae ex contraria sequuntur

Caput 17 : Respondetur fundamentis contrariae sententiae positis capite decimo

Caput 18 : Satisfit principali objectioni in capite nono propositae

Caput 19 : Bonum opus morale ordinis naturalis, seu virtutis acquisitae non posse esse causam propriam praedestinationis quoad aliquem effectum ejus, etiam si ex aliqua gratia extrinseca proficiscatur

Caput 20 : Opera supernaturalia procedentia ex gratia non esse causam praedestinationis quoad omnes effectus ejus

Caput 21 : An ex parte christi, vel alicujus puri hominis possit dari causa praedestinationis alterius quoad omnes effectus ejus

Caput 22 : Possit-ne dari causa praedestinationis ex parte actus divinae voluntatis

Caput 23 : An ex parte hominis electi dari possit causa, vel ratio praedestinationis secundum se, seu quoad liberam determinationem aeterni actus

Caput 24 : Potuerit ne homo purus, vel etiam christus dominus mereri aliis praedestinationem , quoad liberam determinationem electionis divinae

Caput 25 : Detur ne aliqua causa, vel ratio ex parte dei electionis praedestinatorum

Liber 3

Caput 1 : Habeat-ne praedestinatio aliquos effectus, et in quo genere causae

Caput 2 : Quae conditiones necessariae sint, ut aliquod beneficium sit praedestinationis effectus

Caput 3 : Sint-ne gloria et perseverantia praedestinationis effectus

Caput 4 : An prima justificatio, omnisque gratia habitualis, quae in haec vita datur praedestinato, sit effectus praedestinationis ejus

Caput 5 : An omnes supernaturales actus quovis modo meritorii, quos praedestinatus facit, sint effectus praedestinationis ejus

Caput 6 : Quae vocatio et praevenientia auxilia sint praedestinationis effectus

Caput 7 : Quae bona naturae, et quomodo sint praedestinationis effectus

Caput 8 : An malum, ejusve permissio sit praedestinationis effectus.

Caput 9 : Ex praedestinatione non sequi necessitatem habendi, vel conservandi gratiam

Caput 10 : Ex praedestinatione non sequi necessitatem, aut non peccandi, aut bene operandi in singulis actibus: ubi magis explicatur concordia praedestinationis cum libertate

Liber 4

Caput 1 : Quam certum sit, voluisse deum salvare omnes homines, etiam non pbraedestinatos

Caput 2 : Qualis sit in deo haec voluntas salvandi omnes homines, et quod proprium objectum habeat

Caput 3 : An deus providerit omnibus adultis non electis sufficientia media ad aeternam salutem consequendam

Caput 4 : Utrum omnibus infantibus, qui in hac vita ad rationis usum non perveniunt, providerit deus sufficientia media ad salutem

Liber 5

Caput 1 : Reprobationem esse in deo, et quid sit

Caput 2 : Sitne praecipue reprobatio actus intellectus, an voluntatis

Caput 3 : An deus ex se voluerit aliquem a regno coelesti excludere in primo signo rationis, in quo de salute hominum decrevit

Caput 4 : Qui actus divini intellectus, vel voluntatis in reprobatione interveniant

Caput 5 : Reprobationis negativae non dari causam ex parte hominis praesciti

Caput 6 : Detur ne causa ex parte hominis positivae reprobationis ejus

Caput 7 : De effectibus reprobationis, praesertim de permissione peccati

Caput 8 : Utrum reprobatio tollat aliquo modo reprobi libertatem

Liber 6

Caput 1 : Utrum praedestinatus semper in hac vita recipiat majora dona gratiae, quam reprobus

Caput 2 : Quomodo numerus praedestinatorum et reproborum certus sit

Caput 3 : Sit ne major numerus praedestinatorum, an reproborum

Caput 4 : Quomodo ratio divinae providentiae supernaturalis ex praedestinatione et reprobatione compleatur

Tractatus 3

Liber 1

Caput 1 : In deum tam nomen, quam rationem personae vere et proprie convenire

Caput 2 : In deo esse plures personas

Caput 3 : Quomodo ratio personae communis sit tribus divinis personis

Caput 4 : Personas non multiplicari in deo, nisi per realem processionem

Caput 5 : In trinitate processiones non esse immediate a natura, sed per intellectum, et voluntatem

Caput 6 : Personas productas in deo procedere per actus intelligendi et amandi, ut tales sunt

Caput 7 : Per quos actus intelligendi, et amandi producantur in deo personae procedentes

Caput 8 : Sit-ne actus intelligendi et amandi principium quo producendi, vel ipsa productio

Caput 9 : In deo tantum esse duas processiones reales

Caput 10 : In deo esse tres personas, et non plures

Caput 11 : Non posse intellectum creatum sine divina revelatione trinitatem personarum in deo cognoscere

Caput 12 : Quomodo possit intellectus creatus cognoscere vel ostendere personarum trinitatem in deo, supposita divina revelatione

Liber 2

Caput 1 : Sitne pater verus deus

Caput 2 : An persona, quae est verus deus, possit esse producta

Caput 3 : Filium secundam trinitatis personam esse verum deum

Caput 4 : Respondetur argumentis haereticorum contra veram filii divinitatem

Caput 5 : Spiritum sanctum, tertiam trinitatis personam, esse verum deum

Caput 6 : Respondetur argumentis contra divinitatem spiritus sancti

Liber 3

Caput 1 : Divinas personas realiter inter se distingui, ostenditur

Caput 2 : Satisfit objectionibus haereticorum contra veram trium divinarum personarum, realemque distinctionem

Caput 3 : Sicut trinitate sunt tres persone, ita etiam esse tres personalitates realiter distinctas

Caput 4 : Sintne in tribus personis tres subsistentiae personales realiter distinctae

Caput 5 : Sint ne in divinis personis tres existentie personales realiter distinctae

Caput 6 : Quomodo transcendentalia praedicata, res, aliquid, ens multiplicentur simpliciter in trinitate

Caput 7 : Sint-ne in tribus divinis personis tres unitates transcendentales

Caput 8 : Sint-ne in tribus personis tres veritates transcendentales

Caput 9 : Sint ne in trinitate tres bonitates, ac subinde tres perfectiones personales

Caput 10 : Satisfit fundamentis aliarum opinionum

Caput 11 : Utrum attributa divina positiva multiplicentur in divinis personis, aut de eis possint aliquo modo pluraliter praedicari

Caput 12 : An divina attributa privativa multiplicentur aliquo modo in personis divinis

Caput 13 : Quibus verbis distinctio personarum explicanda sit

Liber 4

Caput 1 : Tres personas esse unius, et ejusdem essentiae ac naturae

Caput 2 : Tres personas divinas esse idem realiter in una deitate

Caput 3 : Occurritur fundamento contrarii erroris et conciliatur cum trinitatis mysterio principium illud

Caput 4 : Sit-ne inter personas et essentiam aliqua distinctio in re, vel summa identitas cum sola distinctione rationis

Caput 5 : Utrum divinae personae, seu proprietates earum, sint de essentia divinitatis

Caput 6 : Satisfit fundamentis contrariae sententiae et eorum occasione nonnulla dubia expediuntur

Caput 7 : Sit-ne divina essentia de conceptu essentiali, et quidditativo singularum relationum, ac proprietatum

Caput 8 : Satisfit argumentis contrariae sententiae et duo dubia illorum occasione incidentia expediuntur

Caput 9 : Tres divinas personas habere eamdem perfectam unitatem in omnibus attributis divinis

Caput 10 : Quomodo una et eadem omnipotentia sit in omnibus et singulis personis

Caput 11 : An tres personae divinae sint unum in aliqua subsistentia absoluta et essentiali

Caput 12 : Tres divinas personas vere, ac proprie esse et dici unum deum propter essentiae unitatem

Caput 13 : Explicantur varii modi loquendi de unitate trium personarum in esse dei

Caput 14 : Pro quo supponat hic deus, cum de tribus personis dicitur

Caput 15 : Quo modo inter divinas personas similitudo, et aequalitas intercedat

Caput 16 : An divinae personae ex unitate habeant circuminsessionem, id est, mutuam existentiam unius in alia

Liber 5

Caput 1 : Sint-ne in deo relationes reales ad intra

Caput 2 : Quod sint intra deum relationes reales

Caput 3 : Quomodo tres divina relationes personales distinguantur a personis, quas referunt

Caput 4 : Utrum relatio spirationis activa realis sit

Caput 5 : Utrum relatio spirationis activae sit realiter distincta a relationibus personalibus

Caput 6 : Satisfit primo argumento durandi, et explicatur, an spiratio activa una simplex relatio sit

Caput 7 : Satisfit secundo durandi fundamento, et colligitur relationum numerus, et incidentia dubia expediuntur

Caput 8 : Conferuntur relationes divine inter se et peculiares earum conditiones explicantur

Caput 9 : An omnes relationes divinae notiones sint

Caput 10 : Num omnes notiones sint relationes, et quis sit notionum numerus

Liber 6

Caput 1 : Origines et notionales actus quomodo idem sint inter se, cum essentia et relationibus

Caput 2 : Tractatur, et expeditur difficultas circa origines activas

Caput 3 : Sint-ne actus notionales necessari, ac naturales

Caput 4 : Sint-ne actus notionales voluntarii, non vero liberi

Caput 5 : Quae sit potentia, seu principium formale actuum notionalium

Caput 6 : Quis sit proprius et formalis terminus utriusque originis

Caput 7 : Quomodo notionales actus de deo, divina essentia, potentia, aut relatione, praedicari possest

Liber 7

Caput 1 : Denturne in deo proprietates personales, quae in abstracto concipi, et significari a nobis possint

Caput 2 : Quot sint personarum proprietates et quomodo a personis distinguantur

Caput 3 : Quomodo proprietates constituant divinas personas in suo esse personali

Caput 4 : Utrum eaedem proprietates, quae constituunt personas, illas distinguant

Caput 5 : Utrum proprietates constiiuentes et distinguentes personas, absolutae sint

Caput 6 : Utrum proprietates constituentes personas, sint relationes vel origines

Caput 7 : Utrum relatio sub propria ratione relationis sit forma constituens personam

Caput 8 : Utrum persona in communi et maxime in divinis significet de formali relationem vel absolutlum

Liber 8

Caput 1 : Utrum paternitas sit prima proprietas patris; et unde illi conveniat

Caput 2 : Utrum esse ingenitum sit altera proprietas primae persona

Caput 3 : Utrum sit proprium primae personae, esse principium deitatis

Liber 9

Caput 1 : Sit-ne secunda trinitatis persona, verus filius, ac verbum patris

Caput 2 : An secunda trinitatis persona sit et dicatur proprie verbum

Caput 3 : An verbum in deo personale tantum sit, vel etiam essentiale

Caput 4 : Utrum divinum verbum producatur ex cognitione omnium, quae in deo formaliter sunt

Caput 5 : Resolvuntur nonnulla dubia, quae ex doctrina superioris capitis oriuntur

Caput 6 : Utrum verbum divinum procedat ex cognitione creaturarum possibilium

Caput 7 : An verbum divinum procedat ex scientia visionis, vel aliquo modo contingente creaturarum

Caput 8 : Sit-ne verbum vera, et naturalis imago patris

Caput 9 : Sit-ne filius solius patris imago

Caput 10 : An verbum sit sapientia patris, qua pater ipse sapiens est

Liber 10

Caput 1 : Non solum patrem, sed etiam filium esse spiratorem, seu spiritus sancti principium

Caput 2 : An ex reali distinctione inter filium, et spiritum sanctum recte concludatur progessio unius ab alio

Caput 2 : An pater et filius immediate, et aeque principaliter producant spiritum sanctum in re ipsa

Caput 4 : An etiam secundum rationem pater, et filius immediate producant spiritum sanctum

Caput 5 : Sit-ne in patre et filio una et eadem spirandi virtus

Caput 6 : An pater, et filius spirent ut dua personae ad spirandum per se requisitae

Caput 7 : An pater et filius sint unus spirator, unumque spiritus sancti principium

Liber 11

Caput 1 : An tertia trinitatis persona ratione suae processionis recte, ac proprie spiritus, et amor appelletur, et ex quarum rerum amore procedat

Caput 2 : Ex quarum rerum amore spiritus sanctus procedat

Caput 3 : An pater et filius diligant se, vel alia spiritu sancto

Caput 4 : Utrum spiritus sanctus ex vi sua processionis proprie ac personaliter habeat esse donum

Caput 5 : Cur spiritus sancti progessio non sit generatio, nec ejus proprietas filiatio

Caput 6 : Cur spiritus sanctus non procedat, ut patris et fili imago

Liber 12

Caput 1 : Quid sit missio divinarum personarum

Caput 2 : Quibus divinis personis mitti conveniat, et an pater mitti possit

Caput 3 : Quaenam persona possit aliam mittere

Caput 4 : An quaedam vissio divinae personae sit invisibilis, et alia visibilis, et de utriusque ratione et modo

Caput 5 : De invisibili missione divinarum personarum, et omnibus, quae ad illam pertinent

Caput 6 : De missionibus visibilibus spiritus sancti