Text List

Table of Contents

Only show available transcriptions

Commentarius in Libros Sententiarum

Liber 1

Prologus

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sit possibile intellectui viatoris habere notitiam evidentem de veritatibus theologicis

Quaestio 2 : Utrum notitia evidens veritatum theologicarum sit scientia proprie dicta

Quaestio 3 : Utrum passio scibilis de aliqua scientia proprie dicta distinguatur ab ea realiter

Quaestio 4 : Utrum omnis passio sit demonstrabilis de subiecto primo

Quaestio 5 : Utrum in omni demonstratione diffinitio sit medium demonstrandi

Quaestio 6 : Utrum sola propositio per se secundo modo est scibilis proprie dicta

Quaestio 7 : Utrum theologia quae de communi lege habetur a theologis sit scientia proprie dicta

Quaestio 8 : Quaestio 8

Quaestio 9 : Utrum Deus sub propria ratione deitatis sit subiectum theologiae

Quaestio 10 : Utrum sola operatio potentiae sensitivae sit praxis

Quaestio 11 : Utrum notitia practica et speculativa distinguuntur per fines, vel penes obiecta

Quaestio 12 : Utrum habitus theologicus sit practicus vel speculativus

Distinctio 1

Quaestio 1 : Utrum tamen omni alio a Deo sit utendum

Quaestio 2 : Utrum frui sit actus solius voluntatis

Quaestio 3 : Utrum fruitio sit qualitas distincta realiter a delectione

Quaestio 4 : Utrum solus deus sit debitum obiectum fruitionis

Quaestio 5 : Utrum voluntas possit frui essentia non fruendo persona et econtra

Quaestio 6 : Utrum voluntas contingenter, et libere fruatur ultimo fine

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : De identitate essentiae divinae cum attributis

Quaestio 2 : Utrum perfectiones attributales sit realiter divina essentia

Quaestio 3 : Utrum aliquod reale possit distingui secundum rationem ab aliquo reali

Quaestio 4 : Utrum illud, quod immediate, et proxime denominatur ab intentione universalis, et univoci sit aliqua res vera extra animam intrinseca, et essentialis illis, quibus est communis, et univoca distincta realiter ab illis

Quaestio 5 : Utrum universale et univocum sit vera res extra animam ab individuo cui inest realiter distincta et ad multiplicationem individuorum realiter multiplicata et variata

Quaestio 6 : Utrum aliquid quod est universale et univocum sit realiter extra animam ex natura rei distinctum ab individuo quamvis non realiter

Quaestio 7 Utrum id, quod est universale, et commune univocum sit quodcumque realiter a parte rei extra animam

Quaestio 8 : Utrum universale univocum sit aliquid reale alicubi existens subiective

Quaestio 9 : Utrum aliquod universale sit univocum deo et creaturae

Quaestio 10

Quaestio 11

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum primum cognitum ab intellectu nostro sit divina essentia

Quaestio 2 : Utrum essentia divina sit a nobis cognoscibilis

Quaestio 3 : Utrum de Deo possumus habere plures conceptus quidditativos

Quaestio 4 : Utrum Deum esse sit per notum

Quaestio 5 : Utrum universale communissimum sit primum cognitum a nobis

Quaestio 6 : Utrum prima notitia intellectus primitate generationis sit notitia intuitiva alicuius singularis

Quaestio 7 : Utrum singulare potest distincte cognosci cognitionem entis, vel cuiuscumque universalis

Quaestio 8 : Utrum ens quod est commune ad decem praedicamenta, et ad deum et creaturam sit obiectum adaequatum et primum intellectus nostri

Quaestio 9 : Utrum in omni creatura sit vestigium trinitatis

Quaestio 10 : Utrum creatura rationalis sit imag trinitatis

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum haec sit concedenda: deus generat deum

Quaestio 2 : An haec sit vera: Deus est pater, et filius, et spiritus sanctus: et per totam questionem

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1 : An essentia generet, vel generetur

Quaestio 2 : Utrum filius generetur de substantia patris

Quaestio 3 : Utrum essentia divina sit terminus formalis generationis

Praeambulum

Distinctio 6

Quaestio 1 : Utrum pater genuit filium natura vel voluntate

Praeambulum

Distinctio 7

Quaestio 1 : Utrum potentia generandi in patre sit aliquod absolutum, vel respectivum

Quaestio 2 : Utrum absolutum sub ratione essentiae, vel ratione attributali sit potentia genetandi

Quaestio 3 : Utrum potentia generandi possit communicari filio a patre

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum divinae simplicitati repugnet esse in genere praedicamentali

Quaestio 2 : Utrum aliquod simpliciter simplex possit esse in genere

Quaestio 3 : Utrum omne genus dividatur in suas species per differentias divisivas generum et constitutivas specierum

Quaestio 4 : Utrum genus et differentia important eamdem rem primo

Quaestio 5 : Utrum deus possit diffiniri diffinitione non data per additamentum

Quaestio 6 : In omni diffinitione completissima debent poni omnes differentiae essentiales cum suo genere generalissimo

Quaestio 7 : Utrum solus deus sit immutabilis

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum filius vere generetur a Patre

Quaestio 2 : Utrum generatio in divinis sit univoca

Quaestio 3 : Utrum generatio in divinis sit univoca

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum voluntas sit principiun productivum spiritus sancti

Quaestio 2 : Utrum spiritus sanctus libere producatur

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Spiritus Sanctus procedit a patre et filio

Quaestio 2 : Utrum Spiritus Sanctus posset distingui a filio, si non procederet ab eodem

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum pater et filius sunt unum principium spiritans Spiritum Sanctum

Quaestio 2

Quaestio 3 : Utrum pater et filius spirant omnino uniformiter Spiritum sanctum

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum generatio filii sit spiratio

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Spiritui Sancto competat duplex processio temporalis et aeterna

Quaestio 2 : Utrum spiritus sanctus detur in persona proprie, vel tantum secundum dona sua.

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum persona divina visibiliter mittatur

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum praeter Spiritum Sanctum necesse sit ponere charitatem absolutam creatam animam formaliter informantem quo sit cara Deo et accepta

Quaestio 2 : Utrum aliquis actus potest esse meritorius sine caritate formaliter animam informante

Quaestio 3 : Utrum de facto omni actui meritorio creata caritas praesupponatur

Quaestio 4 : Utrum caritas possit augeri

Quaestio 5 : Utrum caritas praeexistens maneat in fine augmentationis

Quaestio 6 : Utrum augmentatione caritatis aliquid realiter differens a priori sibi adveniat

Quaestio 7 : Utrum illud quod in caritatis augmentatione additae sit eiusdem speciei specialissimae in caritate praecedente se parata ab ea

Quaestio 8 : Utrum donum dicat proprietatem personalem per totam quaestionem

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum donum dicat proprietatem personalem

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum personae divinae sint secundum magnitudinem perfecte aequales

Quaestio 2 : Utrum quaelibet persona sit in alia per circumincessionem

Distinctio 20

Praeambulum

Queaestio 1

Distinctio 21

Praeambulum

Questio 1 : Utrum haec sit concedenda, solus Pater est Deus

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum viator possit aliquod nomen imponere ad significandum distincte divinam essentiam

Distinctio 23

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum nomen persona sit terminus primae vel secundae intentionis

Distinctio 24

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum unitas qua Deus dicitur unus sit aliquis additum Deo

Quaestio 2 : Utrum persona in divinis dicatur secundum substantiam ut relationem

Distinctio 25

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum persona in divinis secundum substantiam vel relationem

Distinctio 26

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum personae divinae constituantur et distinguantur per relationes originis

Quaestio 2 : Utrum personae divinae constituantur et distinguantur per relationes sub ratione relationis vel alia

Quaestio 3 : Utrum omnes relationes divinae sint constitutivae personarum

Distinctio 27

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in eadem persona sint plures proprietates

Quaestio 2 : Utrum verbum intellectus creati sit vera

Quaestio 3 : Utrum solus filius sit verbum in divinis

Distinctio 28

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum innascibilitas sit constitutiva patris proprietas

Distinctio 29

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum principium univoce dicatur de omnibus illis in Deo, de quibus praedicatur

Distinctio 30

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omni auctoritate seculsa, facilius negari possit omnis relatio esse aliquid a parte rei quomodocumque ab absoluto, vel absolutis distinctum

Quaestio 2 : Utrum per rationem naturalem probari possit sex principia importare respectus extrinsecus advenientes absolutis distinctos

Quaestio 3 : Utrum de intentione philosophi fuit ponere quemcumque respectum a parte rei distinctum ab omnibus absolutis

Quaestio 4 : Utrum secundum rei veritatem sit ponendus aliquis respectus ab absolutis distinctis

Quaestio 5 : Utrum relatio temporalis Dei ad creaturam sit relatio realis

Distinctio 31

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum identitas, similitudo, et aequalitas in divinis sit relatio realis

Distinctio 32

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum pater sit sapiens sapientia genita

Quaestio 2 : Utrum pater et filius diligant se Spiritu Sancto

Distinctio 33

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 34

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum persona sit realiter essentia divina

Distinctio 35

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in Deo sit scientia ex natura rei

Quaestio 2 Utrum Deus intelligat omnia alia a se distincte

Quaestio 3 : Utrum essentia divina sit primum obiectum intellectus

Quaestio 4 : Utrum ad hoc quod Deus intelligat alia a se distincte requirantur necessario in eo distinctae relationes rationis ad sua intelligibilia

Quaesito 5 : Utrum Deus intelligat omnia alia a se per ideas earum

Quaestio 6

Distinctio 36

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum perfectiones creaturarum in Deo contentae ab aeterno distinguantur inter se realiter et a divina essentia

Distinctio 37

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum esse ubique et in omnibus rebus per essentiam, praesentiam, potentiam, sit proprium soli Deo

Distinctio 38

Distinctio 38

Quaestio 1 : Utrum Deus habeat scientiam determinatam, et necessariam omnium futurorum contingentium

Distinctio 39

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit plura scire quam scit

Distinctio 40

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sit possibile aliquem praedestinatum damnari et praescitum salvari

Distinctio 41

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in praedestinato sit aliqua causa suae praedestinationis et in reprobato causae suae reprobationis

Distinctio 42

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit facere omne possibile fieri a creatura

Distinctio 43

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit aliqua facere, quae non fecit, nec faciet

Quaestio 2 : Utrum plus conveniat Deo non posse facere impossibile, quam impossibilia non posse fieri a Deo

Distinctio 44

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit facere mundum meliorem isto

Distinctio 45

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum voluntas Dei sit causa immediata, et prima omnium rerum, quae fiunt

Distinctio 46

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum voluntas divina possit impediri per quamcumque potentiam creaturae

Quaestio 2 : Utrum per rationem naturalem probari possit quod voluntas divina semper impletur

Distinctio 47

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit praecipere malum fieri

Distinctio 48

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum quaelibet voluntas creata teneatur se conformare divinae voluntati

Liber 2

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum creatio passio distinguitur a creatura.

Quaestio 2 : Utrum deus sit prima, et immediata causa omnium effectuum

Quaestio 3 : utrum deus et potuit mundum creasse ab aeterno

Quaestio 4 : VTRVM creare repugnet creaturae

Quaestio 5 : Utrum deus sit causa finalis omnium

Quaestio 6 : Utrum angelus, et anima intellectiua distinguantur specie

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum tempus sit mensura et angelorum

Quaestio 2 : Utrum et angelus sit in loco per suam substantiam

Quaestio 3 : Utrum angelus possit moueri localiter

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omnes angeli inter et se personaliter discreti, essentiali specie sint distincti

Quaestio 2

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum angeli boni, et mali in sua cratione fuerunt donis gloriae, gratiae, et naturae perfecti

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum angelus meruit suam beatitudinem in instanti creationis, aut in mora temporis, posterioris

Distinctio 6

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum primum peccatum primi angeli pertinens ad speciem superbiae fuerit simpliciter irremediabile

Distinctio 7

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum obstinatio diaboli in malo, stare possit cum libero eius arbitrio

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum angeli naturaliter incorporei possint assumere corpora, et in eis exercere opera uitae

Quaestio 2 : Utrum demones humana corpora possidentes illabantur animabus, et suis praestigiis illudant humanis sensibus

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum nouem angelorum ordines in hierarchia triplici scilicet dona gratuita, et officia sunt distincti

Quaestio 2 : Utrum per actus hierarchicos superiorum ordinum; angeli possunt inferiores illuminando mentaliter eis loqui

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omnes spiritus intellectuales a solo deo mittantur ad homines uiatores

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum cuilibet homini deputatur angelus bonus a natiuitatis suae principio usque ad praesentis uitae terminum, eius custodiae assignatus

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum materia prima sit aliqua entitas positiua a forma distincta

Quaestio 2 : utrum caelum habeat materiam eiusdem rationis cum materia illorum inferiorum elementorum, et mixtorum

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum lux a nocte prima distinguens diem causat lumen, tanquam distinctam a se qualitatem

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum aquae superiores per firmamentum ab inferioribus diuisae dic secunda sint de caelesti, uel elementari natura.

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum elementa, ex quibus constant animantium corpora, realiter manent in eis substantialiter

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sicut anima inĀ¬ tellectiua, sensitiua, et uegetatiua in eo dem homine: ita eiusdem animae potentiae in ter se, et ab anima sint distinctae

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum anima rationalis sit ex tradue ce, et educta de potentia materiae

Quaestio 2 : Utrum paradisus sit corporalis uoluptatis locus a deo a principio plantatus

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in costa Ade fuerat ratio seminalis, peret quam de ea productum sit corpus mulieris

Distinctio 19

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum homo prostatu innocentiae habuit cor pus immortale

Distinctio 20

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum tantummodo electi fuissent in statu innocentiae geniti: et hi sta tim post generationem in gratia confirmati

Distinctio 21

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omne peccatum hominis oriatur ex tentatione daemonis

Distinctio 22

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccatum per protoplastum Adam conmissum non tantum pctonEuae, sed omnium sit grauissimum

Quaestio 2 : Utrum peccatum Adae fuit per ignorantiam excusabile

Distinctio 23

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum deus facere posset uoluntatem rationalis creaturae per naturam impeccabilem

Distinctio 24

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum portio animae superior, et portio inferior sint potentiae aliquo modo ad inuicem distinctae

Distinctio 25

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum liberum arbitrium sit aliquid a ratione, et uoluntate distinctum

Distinctio 26

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum operans. et cooperans gratia distinguantur realiter a charitate infusa

Distinctio 27

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum anima per actum elicitum a uoluntate, et gratia, qua informa tur: praemium aeternum de condigno mereatur

Distinctio 28

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum hominis liberum arbitrium possit sine gratia actum bonum moraliter eligere: peccata mortalia cauere, et diuina praecepta ad implere

Distinctio 29

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum homo in statu naturae integrae gratiam habuit, qua aeque efficaciter, sicut post lapsum mereri potuit

Distinctio 30

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum iustitia originalis in primo parente fuit donum supernaturale

Quaestio 2 : Utrum peccatum originale sit aliquid positiuum in anima, uel in carne

Distinctio 31

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccatum originale in anima prolis lege propagationis genite, contrahatur ab anima uel a carne

Distinctio 32

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum per sacramentum baptismatis tollatur reatus culpae originalis

Distinctio 33

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sicut et in prolem non transeunt proximorum parentum peccata: ita transfusi peccati poena in prole sit leuissima

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum malum, quod non est ab aliquo efficiente: sit a bono sicut a causa deficienti

Distinctio 35

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccatum ab S Augu. et Amb. diffinitum sufficienter sit entitas positiua, uel tantum priuatio boni formaliter

Distinctio 36

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omne peccatum, et omnis culpa sit alicuius peccati poena

Distinctio 37

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum deus sit causa efficiens immediata actualis culpae quantum ad actum importatum propctum subiectiue

Distinctio 38

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum uoluntatis finis, et intentionis sit distinctio realis, aut tantum rationis

Distinctio 39

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum synderesis, quae rationis scintilla dicitur, et conscientia, sint in intellectu, aut effecti

Distinctio 40

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum ex sola intentione finis attendatur bonitas operis

Distinctio 41

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum inter humanos actus, aliquis indifferens sit dicendus

Distinctio 42

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum actus exterior, qui a uoluntate imperatur, habet bonitatem uel malitiam propriam, propter quam magis, quam solus interior uoluntati imputatur

Distinctio 43

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum omne peccatum ex malitia commissum, sit peccatum in spiritum sanctum

Distinctio 44

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccandi potentia sit a deo creatura rationali concessa

Liber 3

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 6

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 7

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 19

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 20

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 21

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 22

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 23

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 24

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 25

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 26

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 27

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 28

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 29

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 30

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 31

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 32

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 33

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 34

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 35

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 36

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 37

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 38

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 39

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 40

Praeambulum

Quaestio 1

Liber 4

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sacramenta legis novae sint causae effectivae gratiae.

Quaestio 2 : utrum congruebat institui sacramenta in cuiuslibet legis tempore pro lapsi hominis reparatione

Quaestio 3 : utrum cerimoniae ueteris legis quae dicuntur sacramenta generali uocabulo: contulerunt gratiam rite utentibus ex opere operato

Quaestio 4 : Utrum circumcisionis sacramentum masculis currente lege necessarium, institutione baptismi factum sit mortiferum

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : UTRVM sacramenta nouaelegis in septenario numero a christo instituta, sint sacramentis caeteris perfestiora

Quaestio 2 : Utrum baptismate Ioannis baptizati, erant baptismo christi iterum baptizandi

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum baptismiChristi sit una eademque materia, et forma ad eius effectus consecutionem necessaria

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum effectus baptismi in non indigne suscipiente sit infusio uirtutum, et gratiae, ac remissio culpae, et poenae

Quaestio 2 : utrum omnes suscipientes baptismum aequaliter accipiant sacramentalem eius effectum

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccet mortaliter, qui a malo ministro verum baptisma suscipit scienter

Distinctio 6

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum ad veritatem baptismi ex parte baptizantis requiritur certus gradus, conditio, et qualitas ministrantis

Quaestio 2 : Utrum characteris impressio sit in iterabilitatis baptismi causa, uel ratio

Praeambulum

Distinctio 7

Quaestio 1 Vtrum confirmatio sit sacramentum noualegis irreiterabile, a solis episcopis dispensabile

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum eucharistia nouae legis sacramentum conuenienter fuerit a christo post coenam ultimam institutum

Quaestio 2 : utrum cum figurarum praecedentium pluralitate salue tur unitas sacramenti eucharistiae

Quaestio 3 : utrum a christo instituta sit certa uerborum forma ad essentiam eucharistiae: uel eius consecrationis necessaria

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum manducatio eucharistiae sacramentalis, aut spiritualis sit de necessitate salutis

Quaestio 2 : Utrum solum mortale peccatum reddat accedentem huius sacramenti indignum

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omnes proprietates corpori christi inexistenres in caelo conueniant eidem in eucharistiae sacramento

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum substantia panis, et uini in corpus, et sanguinem christi conuersa, maneat cum eisdem sub sacramenti forma

Quaestio 2 : utrum materia eucharistiae sit panis triticeus, et naturalis liquor vini

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum accidentia, quae sine subjecto subsistunt in eucharistia: agant et patiantur tanquam subjecto inhaerentia

Quaestio 2 : utrum ad consequendum eucharistiae fructum frequenter sit conicandum

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2 : utrum haeretici ab haeresi condemnata nominati: sint in ecclesia catholica tolerandi

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum sine paenitentia possit deseri peccatum post baptisma conmissum

Quaestio 2 : Utrum per poenitentiae sacramentum deleatur mortale peccatum

Quaestio 3 : utrum poenitens post uerum paenitentiam possit recidiuando in peccatum cadere: et quoties ceciderit, per ueram paenitentia a peccatis resurgere

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum existens in pluribus peccatis mortalibus: de aliquibus possit uere poenitere, ita quod non simul de omnibus

Quaestio 2 : Utrum restitutio, qua alienum iniuste occupatum suo domino redditur: sit aliquid poenitentiae; per quam peccatum remittitur

Quaestio 3 : utrum omnes fures raptores, ac eorum participes teneantur ad restitutionem rerum singularum a suis dumis alienatarum

Quaestio 4 : utrum inbello acquisita sint suis dominis restituenda

Quaestio 5 : Utrum habentes temporale dominium in subditos, omnia teneantur restituere, in quibus inueniuntur subditos tam suos, quam alienos aggrauasse

Quaestio 6 : Utrum ministri iustitiae exacta a partibus propter actus iudiciales, uel ad iudicium requisitos, teneantur restituere: et iustitiam: partibus gratis ministrare

Quaestio 7 : Utrum praeficientes ad officia, dignitates, uel beneficia personas minus idoneas teneantur recompensare damna, et negligentias per huiusmodi personas commistas

Quaestio 8 : Utrum beneficiati, aut prae bendati in ecclesia intrantes sinistre: uel negligentes onera eis imposita perficere: teneantur subleuata restituere

Quaestio 9 : Utrum falsarius acquirens aliquid per dolum falsitatis teneatur ad restitutionem taliter acquisiti damnificatis

Quaestio 10 : Utrum fraudans proximum in negotio, mercantiis, uel labore teneatur fraudato damna restituere

Quaestio 11 : Utrum possidens aliqua per usurariam acquisitionem teneatur de necessitate salutis ad eorum restitutionem

Quaestio 12 : Utrum habentes census, uel redditus annuos temporales, uel perpetuos teneantur ad restitutionem huiusmodi uendentibus, seu donantibus

Quaestio 13 : Utrum acquisitum per turpe lucrum sit de necessitate salutis restituendum

Quaestio 14 : Utrum titulo praescriptionis acquisita sint restitutioni in foro conscientiae ob noxia

Quaestio 15 : Utrum damnificans proximum in bonis corporis: teneatus ad damni restitutionem de necessitate salutis

Quaestio 16 : Utrum damnificans alium in fama, teneatur restituere damna hac occasione illata

Quaestio 17 : utrum damnificans proximum in spiritualibus bonis teneatur ad eorundem restitutionem damnificatis

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum partium paenitentie: quad sunt contritio cordis: confessio oris: et opis satisfactio: principalior sit interna contritio

Quaestio 2 : Utrum satisfactio paenalium operum requiratur ad perfectam remissionem peccatorum

Quaestio 3 : Utrum ieiunium ecclesiae trasgredientes obliget ad mortale

Quaestio 4 : utrum etet eleemosyna, quae est pars satis factionis: sit de consilio, aut de necessitate salutis

Quaestio 5 : Utrum uenialium peccatorum paenitentia sit ad salutem necessaria

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum confiteri peccata sacerdoti sit necessarium ad salutem mortaliter peccanti

Quaestio 2 : Utrum quilibet obnoxius peccato mortali teneatur confiteriproprio sacerdoti

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum potestas clauium data ecclesiae extendat se ad remissionem reatus, et culpae

Quaestio 2 : Utrum virtute clauium ecclesiae, homo possit hominem exconmunicare

Quaestio 3 : Utrum omnis participans ex communicato maiori excommunicatione in diuinis, et humanis, sit excommunicatus, et peccet mortaliter in casibus non exceptis

Distinctio 19

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum cuilibet, et solieuangelico sacerdoti conferantur claues in susceptione. sacerdotii

Distinctio 20

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum poenitentia peccatori ad uitam necessaria, ptedatur usque ad terminum uiae in hac praesenti uita etc

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum confessor teneatur celare peccatum sibi quocumque detectum in confessione etc.

Distinctio 22

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum confessor teneatur celare peccatum sibi quocumque detectum in confessione etc.

Distinctio 23

Praeambulum

Prev

How to Cite

Next

Quaestio 11

1

QVAESTIO XI. VTRVM cum unitate numerali diuinae essentiae, stepluralitas personarum realiter distinctarum.

2

Ā¶ Tribus articulis quaestio terminabitur, scilicet notabilium praemissione: conclusiua responsione, & dubiorum solutione.

3

Ā¶ Quoad primum suppono hic dicta in quaestione prima huius distinctionis de distinctione formali.

4

Ā¶ Secundo pro intellectu quaestionis notandum: quod difficultas quaestionis oritur ex hoc. Dictum est enim in principio huius distinctioni in conclusionibus textualibus. & q.ij. distin. j. &c. quod essentia diuina identificat & unit sibi essentialiter, & realiter omnia, quae sunt indiuinis. Cum ergo essentia est realiter pater, & filius & spiritus sanctus: & similiter proprietates relatiuae Et tres personae sunt una res numero indistincta. extra de sum. tri, & fide cafirmiter. Difficile est uidere, quomodo sunt plures relationes, & plures personae, & una sola essentia diuina. Et ergo quaeritur: utrum cum essentiae simplicita te stare possit personarum pluralitas,

5

Ā¶ Ad quod saluandum diuersi diuersa dicunt, quorum doct. recitat opi. & praesertim tres.

6

Ā¶ Prima, quam recitat, dicitur esse scilicet Tho. dist. praesenti, que tenet, quod ad saluandum illa sufficit distinctio raĀ¬ tionis inter essentiam, & personam & relationem, quam doct. improbat: & modum loquendi improprium, & fere includere contradictionem ostendit.

7

Ā¶ Secunda dicitur esse Gerson. haec tenet: quod essentia, & relatio realiter diistinguuntur, sed haec omnino uidetur irrationabilis.

8

Ā¶ Tertia opi. est Sco. dist. ij. qeiiij. secundum quorationem aliquorum, iuxta finem non longe ante responsionem ad primum principale, quam & auctor tenet.

9

Ā¶ Haec tenet sine assertione temeraria, & praeiudicio sententiae sanioris: quod relatio, & essentia sunt una res realiter: nec tamen sunt eadem omnibus modis ex natura rei: sed ex natura rei habent aliquem modum non identitatis. Et ille modus non identitatis sufficit ad distinctionem realem inter supposita diuina, Et ille modus non identitatis potest dici distinctio formalis non realis: ut supra: habitum est. quae. j. huius distinct.

10

Ā¶ Quod autem sit talis non identitas in ter relationem, & essentiam probatur sic. Nec credo (ait Ockam) quod sit aliud ar C gumentum efficax ad istam conclusionem: & est ratio Sco. in sententia. Primum suppositum, scilicet pater habet realiter entitatem communicabilem, puta essentiam: alioquin non posset eam com municare: habet etiam realiter entitatem non communicabilem, alioquin non esset suppositum, & hoc ex natura rei. Sed contradictoria non possunt uerificari de eodem omnibus modis sine omni distinctione. Cum ergo de essentia uerificatur comunicabile, & de relatione, puta paternitate incommunicabile, & hoc ex natura rei. Nam essentia ex natura rei est communicabilis, & communicata personis. Et relatio, scilicet paternitas ex natura rei est incommunica bilis: ergo erit aliqua non identitas ex natura rei inter essentiam, & paternitatem.

11

Ā¶ Veruntamen ex distinctione formali essentiae, & relatione sola non habetur distinctio realis personarum a priori: sed magis econuerso: ex distinctione reali personarum & identitate essentie, cum personis, & relationibus infertur distinctio formalis relationi:, & essentiae. Et ita distinctio personarum realis hon est: quia relatio, & essentia distinguuntur formaliter. Nam paternitas, & spiratio actiua in patre distinguuntur formaliter: & amen non constituunt distincta supposta: quia non distinguuntur inter se rea liter, nec a patre: sed personae distinguuntur realiter: quia relationes oppositae constituentes personas distingusitur realiter.

12

Ā¶ Quantum ad articulum secundum, est haec conclusio responsiua. Doterfides: & habet fidei articulus: quod cum unitate diuinae essentiae stat pluralitas diuinarum personarum realiter distincta rum. Sic etiam habetur in sumbolo Athanalij. Sed patris, & filij & spiritussancti una est diuinitas: aequalis gloria, coaeter na maiestas. Quod autem in diuinis sit personarum emanatio infra ostendetur Tacit pro alla conclusione hoc: quod ha betur ubi supra desum. tri. & fi. c. firmiter. Haec sancta trinitas secundum com munem essentiam indiuidua: & secundum proprietates personales discreta &c. Et ce tria dicit. Primum trinitas est pater, & filius, & spiritussanctus. Secundum Haec sancta trinitas est indiuidua secundum essentiam. Tertium, est discret a personali proprietate. Est ergo in diuinis dare essentiam unam: tres personas, tres proprietates relatiuas siue personales: ut clare patet ex hac litera.

13

Ā¶ Secunda conclusio. Essentia distinguitur formaliter a persona, & proprietate perso nali, & econuerso. Patet ex quid nominis distinctionis formalis praemissae. q. i. Quod enim distinguantur, patet ex quico nominis distingui: quia de ipsis siue de terminis pro ipsis personaliter supponenm tibus uere per modum contradictionis, aut contradictoriae oppositionis affirmatur aliquid, & negatur: ut generare non generare: esse communicabile: esse incommunicabile. Nec est intelligibile: quod de aliquibus uere aliquid negetur, & affirmetur per modum contradictionis: ita quod haec sit uera. Gratia exempli. Essentia non generat. pater generat. A est c. b non est e: nisi a & buel significata per ipsa: & nisi pater & essentia: uel de ipsa significata aliqualiter inter se diĀ¬ stinguantur. Si enim nullo modo distinguuntur: ergo non est aliqua non identitas inter essentiam, & personam. ergo sicut illa conceditur: persona generat concedi debet illa: essentia generat: quod est contra ecclesiae determinationem.

14

Ā¶ Suppono enim: quod non sit inter perso nam, & essentiam al qua distinctio quoad modos grammaticales, uel logicales significandi, uel supponendi nisi quantum requirit natura rei significatae. Siergo ex natura rei significatae; uel significatarum secclusa omni operatione in tellectus nulla paenitus reperitur distinctio, uel non identitas inter essentiam, & personam: sequitur: quod sunt termini omnino synonymi idem praecise significantes, & per eodem supponentes. Tumc arguo sic. Qundcunque aliqua nomina sunt sVnonyma, quicquid uerificatur de uno significatiue sumpto, & personaliter est uerificatur de alio eodem modo sumpto: ergo si haec est uera essentia est filius: haec erit uera, paternitas est filius: quod est falsum. Item spiratio passiua, & filius &c. Hanc rationem, & alias deducit late Ockam quaestione praesenti: & habet easdem Ovta. q. v. art. j. & Camerac. q.vj. art. j.

15

Ā¶ Praeterea, nemo sanae mentis uidetur posse negare, quinquandocunque; de duobus terminis significatiue sumptis aliquod idem affirmatur, & negatur: ibi est aliqua distinctio, uel non identitas. Sed sic est in proposito: quia generat, & non generat: esse con municabile esse incommunicabile: ergo est ibi aliqua distinctio non essentialis, nec realis: ut sumi potest ex quaestione prima: & inferius amplius patebit in alijs distinctionibus: ergo non identitas siue distinctio formalis, quae est minima. Et ab aliquibus dicitur distinctio modalis: ut innuit Ovta ubi supra. q. v. ar. j. primi.

16

Ā¶ Posset hic forte incidere dubium de personarum distinctione, & constitutione quibus dicant distingui, & constitui: & quo hoc saluo potest nihilomins defendi simplicitas dei. Sed de hoc infra.

17

Ā¶ Vnum tamen hic adijcio secundum Adam: quod cum dicitur essentia esse in diuinis, uel in patre een: in sumitur intrasiti ue: ut cum diciur creatura salis id est qua est sal: quia naĀ¬ tura diuina est essentia diuina, & pater est essentia. & pater est sua proprietas relatiua, scilicet paternitas. Idem est de mente Damalce. lib. j. c. xj.

18

Ā¶ Quantum ad articulum tertium est primum dubium. Vtrum propter distinctionem formalem concedendum sit: quod in diuinis sint plures formalitates: sicut ubicunque aliqua rea liter distinguuntur, ibi sint pli:res realita tes. Solutio. Non est magis concedendum: quod in diuinis sint plures formalitates, quam plures realitates. Vbicunque ergo non conceditur: quod aliqua sint plures res: ibi non est concedendum, quod ibi sint plures formalitates: nec plures rationes reales: nec plures quidditates. Cuius ratio est: quia signo realitatem essentiae, & relationis: quae est una: & signo formali tatem essentiae, qua distinguitur a forma litate relationis. Quaero an illa formalitas sit idem omnibus modis cum realitate essentiae: an distinguatur formaliter. Si priiu: ergo sicut est una realitas: ita erit una formalitas. Si secundum: quaero de formalitate, qua distinguitur forma litas a realitate essentiae: sicut prius ergo uel erit processus in infinitu: uel alicubi standum est. & eadem ratione in primo, ita quod aliqua distinguuntur formaliter: & tamen non sunt in eis plures for malita tes. Hanc rationem latĆØ deducit Ockanmin solutione dubij primi.

19

Ā¶ Si quaeratur: quomodo ergo distinguitur essentia diuina formaliter a relatione. Respondet non per aliquod superadditum: sed seip sa relatio non est formaliter essentia, & seipsa est eadem realiter relationi. Non enim concedendum est proprie loquendo de conuenientibus, quod conueniunt in aliquo: sicut nec distincta proprie distinguuntur in aliquo, sed aliquibus. unde sic omnia distincta distinguuntur uel seipsis, uel aliquibus sibi intrinsecis: ita omnia conuententia, in quibus non est aliquod idem omnibus modis, ut in diuinis: uel conueniunt seipsis: uel aliquibus sibi intrinsecis.

20

Ā¶ Secundum dubium. Cum inter rem, & rationem non est medium: ergo uidetur: quod distinctio formalis sit distinctio realis, uel distinctio rationis.

21

Ā¶ Item omnis distinctio mateĀ¬ rialis est realis: ergo multo fortius distinctio formalis est realis: quia formae magis distinguuntur, quam materia: sed distinctio formalis est distinctio formarum. quod probatur: quia distinctio realis est distinctio rerum: & distinctio rationis est distinctio rationum: & distinctio matetialis est distinctio conditionum materialium: ergo distinctio formalis est distinctio formarum.

22

Ā¶ Item bene sequitur, Distinguuntur formaliter: ergo realiter. & inter illa est distinctio formalis: ergo est distinctio realis: ab inferiori ad superius.

23

Ā¶ Item sequitur. distinguuntur formaliter: ergo distinguuntur. Vltra distinguuntur: ergo non sunt idem per expositionem.

24

Ā¶ Ad primum illorum dicitur negando consequentiam: quia licet inter rem, & rationem non sit medium: tamen inter distinctionem realem, & distinctionem rationis est medium: ut distinctio interrem, & rationem.

25

Ā¶ Item distinctio formalis est medium, quia nec realis, nec rationis: sicut in simili non sequitur inter substantiam, & accidens non est medium, saltem quantum ad res extra animam: ergo inter distinctionem substantialem, & accidentalem non est medium: quia datur instantia de distinctione reali non essentiali, quae nec est substantialis, nec accidentalis.

26

Ā¶ Ad secundum negetur consequentia: quia distinctio formalis non est distinctio formarum.

27

Ā¶ Vbi nota: quod formaliter, & formalitas non sunt pure cathegoremata: sed Iyncathegoremata mixta: sicut perseitas, & per se necessario, & necessitas prout attribuuntur propositionibus: ideo non dicunt res aliquas ab aliis rebus distinctas: ut cum dicitur. Homo necessario non est asinus: hic est quaedam necessitas: & tamen non talis, quae sit uera realitas: quia alias esset aliqua necessitas alia a deo. Sed necessario, & necessitas dicunt quandam conditionem propositionis: sic formaliter, & formalitas, ut hic loquimur, dicunt quandam conditionem propositionum: quia formaliter distingui per dicta. q. j. huius distinctionis secundum modum loquendi doctoris nihil aliud est: nisi aliqua idem esse realiter: & tamen de uno illorum aliquid affirmari, quod negatur de alio. Et ita formalitas non est res aliqua: sed dicit quendam modum distinctionis, quiexprimitur, ut dictum est: sicut necessitas, uel perseitas cum dicimus. Homo necessario non est asinus: homo per se est rationalis: & cum negatur necessitas, uel perseitas non negatur res aliqua: ut homo non est per se aibus: sed negatur perleitasi. est quidam modus enuntiandi prae dicatum de subjecto: sic cum dicimus: essentia non est formaliter paternitas non ponuntur res aliquae; quae dicuntur forma litates: sed negetur formalitas propositionalis. Ex illo patet: quod formalitas non est inferius ad realitas: nec formaliter ad realiter. Patet etiam: quo formaliter non est determinatio alicuius termini cathegorici, uel modus cathegoricus: ideo non arguitur hic aperte in modo ad totum: distinguuntur formaliter, ergo distinguuntur. Etiam hic arguitur cum termino includente negationem: ideo consequentia non ualet: nam distingui ualet id est non idem. Et perhoc patet ad alia argumenta.

28

Ā¶ Coroslarium primum. Ista consequentia non ualet. Essentia diuina, & paternitas distinguuntur formaliter: igitur in patre sunt formalitates distinctae: uel est ibaliqua formalitas, uel modus non identitatis, qui, uel que conueniat paternita ti, & non essentiae, uel econuerso. Patet: illa formalitas nihil est a parte rei: sed est sancathegorema mixtum denominans aliquod praedicatum uere posse dici de uno termino significatiue sumpto: & non sic de reliqui termino idem cum eo essentialiter, & realiter signifitante.

29

Ā¶ Corollarium:. Non sequitur, a & b distinguuntur formaliter, igitur a & bsuntiter se formaliter distincta. Patet: quia non sentur, a & bnon sunt idem forma liter: ergo a & bformaliter non sunt idem ut infert Camerac. Consequentia tenet: quia a distingui formaliter a b non est aliud: quod a esse & b esse, & a non esse formaliter idem ipsi b. Antecedens probatur: quia formaliter in antecedente negatur, & in consequente affirmatur: ut patet intuenti. Vnde ad esse idem formaliteripsi b secundum Oxtam ubi supra est aper se primo & totaliter: & omnifarie esse idem ipsi b. Sic quod quicquid uerificatur, aut uerificari potest de a. etiam uerificetur deb. & econuerso. Et quicquid negatur de uno: negetur etiam de reliquo. Et sic formaliter aequiualet per se primo, & totaliter & omnifarie, uel alicui consimili dictioni plene includenti signum uniuersale.

30

Ā¶ Quod Cameracen. innuit, cum dicit. quaest. vi. uolens tradere regulam, ubi primo debeat poni distinctio formalis. Quandocunque aliqui termini dicuntur de seinuicem conuertibiliter. & hoc conuersione non regulata per hoc distributiuum quicquid: uel omnis res, quae est: tunc de ipsis significatiue sumptis uerificatur distinguiformaliter: & nunquam aliter. Patet ex quid nominis distinctionis formalis. exemplificat. Omnis essentia est paternitas: omnis paternitas est essentia: & sic isti termini conuertibiliter praedicantur: non tamen conuersione regulata per quiequid est: quia essentia est filius: filius non est paternitas. Et quia quicquid est deus, est deitas: ideo identificatur formaliter deus & deitas. Sed hic quid nominis distinctionis formalis non sufficit: ut infra patebit: quia etsi illa conceditur: deus generat: non sic illa deitas generat. Item deus est passus: non sic deitas est passa: de quo latius infra. Item deus assumpsit humanitatem: secundum plures non conceditur de deitate. Ex illo infert OVta sic dicens ultimate resoluendo. Videtur mihi (ait Oyta) quod non alio modo concedendum sit essentiam diuinam distingui formaliter a persona, uel proprietate personali: nisiquia deus est talis naturae, quod aliquod idem uere affirmatur de essentia, & negatur de persona, & econtrario. Et ad illam mentem (uit idem doct.) uidentur Sco. & Ocka finaliter tendere. Et talis interptatio propositionum, nec contra dicet Adam, nec Greg. nec Holtor.

31

Ā¶ Vn de ad rationes Holtot, quas hic recitare omitto, quas ponit. q. x. determinatioĀ¬ num uolens impugnare Ockam de distinctione formali, sic tamenderi potest. Dicit enim illum modum loquendi fore improprium repugnantem, & fictitium, seufrustra adinuentum. Vnde cum primo quaeritur: si a, & b, distinguuntur forma liter: quaero quid demonstretur per sub iectum: aut una res, uel plures. Dici potest quod una, & non plures: quia ut patuit, distinctio formalis dicit conditionem non rei, sed propositionis. in qua termini significatiue sumpti praedicantur de seinuicem: & tamen de altero eorum significatiue sumpto aliqud affirmatur, quod non eo modo praecise affirmatur de reliquo significatiue sumpto.

32

Ā¶ Ad secundum negetur: quod omnis distinctio aliquorum sit distinctio aliquarum rerum: sed quomdoque dicit solum conditionem propositionis

33

Ā¶ Ad tertium claret: quod non est repugnantia in modo loquendisane intellecto, cu dicitur. Pater, & essentia sunt formaliter distincta. per hoc enim innuitur, quod est una, & eadem res pater, & essentia attamen de patre significatiue sumptodicitur prędicatum aliquod: quod non sic dicitur de essentia, & hoc ex fide: quia pater genuit filium,. essentia autem non genuit.

34

Ā¶ Ad quartum patuit in secundo dubio in litera s ili.et quod illa consequentia non ualet. distinguuntur formaliter: ergo distinguuntur. Et cum infert negata conse quentia ergo oppositum consequentis stat cum antecedente. Negetur illud, ut patuit.

35

Ā¶ Ad quintum, cum arguit modum loquendi implicar: eo quod dicit, quod aliqua sint aliqua: & tamen idem omnibus modis. Neget illud: hic enim sunt duo termini signisicatiue sumpti eandem rem significates, & pro eodem supponentes, de quorum uno aliquid dicitur uere affirmatiue: & non sic de reliquo. Et hunc intellectum clare habet doct. dist. xxvij. q. i. & dist. xxviij. Et secundum hunc intellectum dicta in. q. i. huius distinctionis ueniunt moderanda, & interpretanda.

36

Ā¶ Ad sextum. Si essentia non est eadem formaliter quaero cui &c. Dico quod est eadem realiter essentiae; & omnibus. quae in diuinis sunt: sed non est eadem formaliter patri. Haec. n. non est praedicatio formalis. essentia est pater: nam pater genuit. essentia non genuit.

37

Ā¶ Ad septimum negetur, quod ille modo Ad loquendi est frustra. Ad probationem conceditur: quod omnes concedunt, quod aliqua conueniunt essentiae, quae non conueniunt patri in suppositione personali. Et cum pater, & essentia supponant pro eadem re, nihilominus aliquid attribuitur patri, & non essentiae, & hoc est distingui forma liter: qui modus loquendi breuitatis gra inuentus est.

38

Ā¶ Et si quomque quaeritur: qua re uni eorum hoc pręedicatum conuenit, & non alteri. Rndetur; quia distinguitur formaliter ibidem pluribus uerbis explicatur & non assignatur ratio praecisa prioris, quam est natura rei: ex consequenti neget dictum illius doctoris & quod distingui ratione. uel formaliter inferat distingui.

39

Ā¶ Cum subiungit hanc non fore concedendam. pater, & essentia sunt: proprie loquendo conceditur illud: quis illa propositio, & consimiles, quam de uirture sermonis falsae sunt: possint sane, & catholice concediin actu signato: ut ifra patebit dis. xxvij. q. i. & similiter dist. xxviij. Omens em intelligunt per illa. Aliquiddi de essentia, & no de relatione, quai identificatur essentiae: uel pater non diur formaliter de essentia sumendo formaliter, ut est conditio propositionis & non res aliqua. Nonn. habentur ad hoc termini proprij: ideo ille modus loquendi theologorum sic intellectus, no est malus, & execrandus: sed est acceptandus. Et si qus potest dare breuio rem, det &c.

40

Ā¶ Et cum inter essentiam, & relationem est aliqua identitas secundum aduersarium: ergo identitas est inter aliud, & ipsum. Manifestum est, quod haec illatio, & similes non ualent: quia uel doctor ille non acceptat: uel uult non acceptare intellectum pium loquentium de distinctione formali. Haec & similia scientibus logican, & quid dicit distinctio formalis, clara sunt.

41

Ā¶ Sed licet illud possit sic catholice defendi, & quod propositiones ille & consimiles: pater, & essentia sunt: pr, & essentia distinguuntur formaliter: pater & essentia sunt eadem res &c. capiant, & habeantiam dictum intellectum scilicet pater non praedicatur formaliter de essentia: uel haec predicatio non est formalis: pater est e ssentia, essentiae conuenit communicari pluribus, & non patri: patri conuenit generare, & non essentiae. Essentia est in omnibus personis: & pater non est in omni bus personis: nasci conuenit filio, & non essentiae. Et sic suo modo de proprietatibus personalibus, quibus personae discer nuntur: ut patet ex determinatione ec clesiae. c firmiter, & in genere de quibuscunque formaliter distinctis in diuinis.

42

Ā¶ Posset tamen aliquis dubitare tertio& dicere. Hoc est uelle euadere, & uelle recedere a dictis. supra q. j. de distinctione formali secundum Ockam. Quomo do ergo saluabitur dictum suum ibidem, & similiter dictum Sco. ubi supra distinpraesenti: dum allegata fuit ratio distinctionis formalis inter essentiam, & personam in recitatione opinionis eiusdem doct. Siquidem secundum dicta sua, ut uidetur: in patre est reflliterentitas comunicabilis: & realiterentitas non com municabilis.

43

Ā¶ Praeterea quaeritur, qua est ratio secundum praedicta, quod aliquic uerificatur de patre, & non de essentia

44

Ā¶ Item si illud uerum sit: quod de quibuscunque praedicantur contradictoria: quod ipsa sunt aliquo modo distincta.

45

Ā¶ Dehinc quid ergo dicendum ad Adam: Holltot: Petrum, & Gregor. quae tenet contrarium.

46

Ā¶ Ad primum: potest dici salua sententia saniori, quod sicut ponimus in diuinis trinitatem personarum, & earumper proprietates personales distinctionem: ut habetur loco superius allega. c. firmiter. Ita potest dici, quod in patre sit natura communicabilis intransitiue: & quod in patre sit realiter natura incommunicabilis: quamuis Oyta hoc dictum, & alia dicta Sco. & Ockam praefata omnimode nitatur trahere ad sensum prius tactum, quplanus est, & intelligibilis.

47

Ā¶ Si dicitur: ergo in qualibet persona sunt duae entitates: quia secundum Sco. & Ockam in patre est natura comunicabilis: & in patre est natura incommunicabilis. Dicipotest, ut praecedenti dubio clare tactum est: quod de essentia praedicatur communi tabile, & non de relatione: & quod in patre est essentia intransitiue: & similiter proprietas relatiua iuxta. c. firmiter. praealleĀ¬ gatum. Non tamen in ulla persona sunt plures entitates, aut plures res: ut infra patebit distin. xxvij. ubi doctor expressed habet: quod paternitas, & essentia non sunt plures res. Quomodo autem illa sit con cedenda in diuinis, sunt quatuor notiones: & ad quem sensum ibidem explana tur.

48

Ā¶ Sed quicquid sit stante semper fidei catholice firmitate: non uidetur, quo modo illa uerificatio contradictoriorum locum habeat: nisi sit aliqua non identitas ex natura rei: quam cum identitate essentiali capere sufficienter per intellectum non possumus in uia: ideo tam Gre go. quam Petrus, Adam, Ovta, & Holltor inutise dicunt se uelle in illis plurimum occupare. Ea propter discussa utcunque: sed non clarcintellecta: illa materia de simplicitate naturae diuinae cum persona rum pluralitate, breuiter in suis scriptis uadunt: licet argumentationes multas contramodum loquendi improprium confecerint.

49

Ā¶ Et si dicitur, haec dicta repugnant simplicitati diuinae. Respondsetur: quod sicut non repugnat simplicitati diuinae: esse unam trinitatem secundum conmunem essentiam indiuiduam, & secundum proprietates personales discretam: ut habetur. c. saepe allegato. firmiter. Ita non repugnat in pare esse intransitiue essentiam, & proprie tatem relatiuam pari ratione. Non enim opponitur diuinae simplicitati personarum pluralitas, quae realiter identificant essentiae diuinae, & ita nec proprietates personales, quibus personae distinguuntur ad sensum infra tangendum. Nec con stitutio opponitur simplicitati naturae diuinae, quando constituentia sunt inter se idem, & dum toto (si ita fas loqui) perfecta identitate: ut infra tangetur dist. xxvij. q.i. &. q.vij. dist. viij.

50

Ā¶ Similiter quia constituentia personam sunt idem inter se, & cum supposito, quod constituunt: nulla est ibi omnino compositio.

51

Ā¶ Est ergo (stantibus praedictis, & eis sane, & pie ad communem intellectum intellectis) natura diuina summe simplex: quia nulla est ibi compositio: nec intrinseca: nec extrinseca: nec ulla proprietas relatiua: sed neque essentia est simplicior persona propter perfectam essentialem: & realem identitatem essentiae, & proprietatis relatiuae cum supposito.

52

Ā¶ Praeterea simplicitas non tollit pluralitatem eorum, quae sunt perfecte idem inter se, & cum persona, in qua sunt intransitiue.

53

Ā¶ Et non mirum: quod hoc singulare est in di uinis, ubi multa singularia humanum intellectum transcendentia reperiuntur. Et secundum hoc iam patet qualiscunque; intellectus utriusque notificationis distinctionis formalis secundum Ockam. Amplectatur pius lector, quod plus placet.

54

Ā¶ Ad secundum fateor ignorantiam meam: quia rationem aliam ponere nescio nisi naturam rei, ut patuit: ob quem aliquae propositiones conceduntur. aliae ab ecclesia prohibentur, & negantur. Vtique ecclesia, quae regitur spiritusancto, in his, quae fidei sunt non sine causa rationabili dixit: sanctam trinitatem esse indiuiduam secundum conmunem essentiam: & discretam secundum proprietates personales, &c.

55

Ā¶ Ad tertium: putogentilis id non negaret.

56

Ā¶ Ad quartum potest breuiter dici ut & Oyta tangit: quod doctores illi dissonant, non inre, sed in modo loquendi. Vnde Greg. distin. xxxiij. & xxxiiij. q.unica. arti. iij. dicit: quod formaliter in proposito potest dupliciter accipi. Vno modo, ut est conditio propositionis aequiualens huic, quod est per se primo modo. Alio modo secundum quod est casuale nominis forma, siue aduer bium. Primo modo concedit illam: essentia distinguitur formaliter a patre, eo quod non est idem formaliter cum patre prout formaliter sequitur. distinguitur: ueluti determinatio suum determinabise: sed si praecederet, falsum esset secundum eum. Sed cum reuerentia, licet illud sic forte posset dici de rigore logicae: attamen rigor saepe non attenditur: & unum ponitur pro reliquo. Siuero sumitur secundo modo: tunc illa est falsa: essentia distinguitur formaliter a patre, siue formaliter praeponatur, siue postponatur: quia nullam habet formam: seu quia pater non est realitas distincta ab essentia, uel formabilis alia,

57

Ā¶ Item Adam distin. xxxiij. quaest. i. art primo, conclu. ix, dicit, quod deitas, & persona sunt idem non formaliter, nec perprimo modo.

58

Ā¶ Idem ex hoc infert conclusionem decimam: quod deitas non est omnibus modis eadem personae, quibus sibiipsi, uel persona personae: ergo possunt omnes concordari: quia in re non dissident (si sane intelliguntur) sed in modo loquendi.

59

Ā¶ Haec quae de distinctione formali posui: humili cum submissione sine assertione temeraria: & cuiuscunque sanius sentientis praeiudicio recitaui: sicut & praefati doctores absque temeritate, & pertinacia materiam hanc cum formidine tractant.

PrevBack to TopNext

On this page

Quaestio 11