Text List

Table of Contents

Only show available transcriptions

Commentarius in Libros Sententiarum

Liber 1

Prologus

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sit possibile intellectui viatoris habere notitiam evidentem de veritatibus theologicis

Quaestio 2 : Utrum notitia evidens veritatum theologicarum sit scientia proprie dicta

Quaestio 3 : Utrum passio scibilis de aliqua scientia proprie dicta distinguatur ab ea realiter

Quaestio 4 : Utrum omnis passio sit demonstrabilis de subiecto primo

Quaestio 5 : Utrum in omni demonstratione diffinitio sit medium demonstrandi

Quaestio 6 : Utrum sola propositio per se secundo modo est scibilis proprie dicta

Quaestio 7 : Utrum theologia quae de communi lege habetur a theologis sit scientia proprie dicta

Quaestio 8 : Quaestio 8

Quaestio 9 : Utrum Deus sub propria ratione deitatis sit subiectum theologiae

Quaestio 10 : Utrum sola operatio potentiae sensitivae sit praxis

Quaestio 11 : Utrum notitia practica et speculativa distinguuntur per fines, vel penes obiecta

Quaestio 12 : Utrum habitus theologicus sit practicus vel speculativus

Distinctio 1

Quaestio 1 : Utrum tamen omni alio a Deo sit utendum

Quaestio 2 : Utrum frui sit actus solius voluntatis

Quaestio 3 : Utrum fruitio sit qualitas distincta realiter a delectione

Quaestio 4 : Utrum solus deus sit debitum obiectum fruitionis

Quaestio 5 : Utrum voluntas possit frui essentia non fruendo persona et econtra

Quaestio 6 : Utrum voluntas contingenter, et libere fruatur ultimo fine

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : De identitate essentiae divinae cum attributis

Quaestio 2 : Utrum perfectiones attributales sit realiter divina essentia

Quaestio 3 : Utrum aliquod reale possit distingui secundum rationem ab aliquo reali

Quaestio 4 : Utrum illud, quod immediate, et proxime denominatur ab intentione universalis, et univoci sit aliqua res vera extra animam intrinseca, et essentialis illis, quibus est communis, et univoca distincta realiter ab illis

Quaestio 5 : Utrum universale et univocum sit vera res extra animam ab individuo cui inest realiter distincta et ad multiplicationem individuorum realiter multiplicata et variata

Quaestio 6 : Utrum aliquid quod est universale et univocum sit realiter extra animam ex natura rei distinctum ab individuo quamvis non realiter

Quaestio 7 Utrum id, quod est universale, et commune univocum sit quodcumque realiter a parte rei extra animam

Quaestio 8 : Utrum universale univocum sit aliquid reale alicubi existens subiective

Quaestio 9 : Utrum aliquod universale sit univocum deo et creaturae

Quaestio 10

Quaestio 11

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum primum cognitum ab intellectu nostro sit divina essentia

Quaestio 2 : Utrum essentia divina sit a nobis cognoscibilis

Quaestio 3 : Utrum de Deo possumus habere plures conceptus quidditativos

Quaestio 4 : Utrum Deum esse sit per notum

Quaestio 5 : Utrum universale communissimum sit primum cognitum a nobis

Quaestio 6 : Utrum prima notitia intellectus primitate generationis sit notitia intuitiva alicuius singularis

Quaestio 7 : Utrum singulare potest distincte cognosci cognitionem entis, vel cuiuscumque universalis

Quaestio 8 : Utrum ens quod est commune ad decem praedicamenta, et ad deum et creaturam sit obiectum adaequatum et primum intellectus nostri

Quaestio 9 : Utrum in omni creatura sit vestigium trinitatis

Quaestio 10 : Utrum creatura rationalis sit imag trinitatis

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum haec sit concedenda: deus generat deum

Quaestio 2 : An haec sit vera: Deus est pater, et filius, et spiritus sanctus: et per totam questionem

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1 : An essentia generet, vel generetur

Quaestio 2 : Utrum filius generetur de substantia patris

Quaestio 3 : Utrum essentia divina sit terminus formalis generationis

Praeambulum

Distinctio 6

Quaestio 1 : Utrum pater genuit filium natura vel voluntate

Praeambulum

Distinctio 7

Quaestio 1 : Utrum potentia generandi in patre sit aliquod absolutum, vel respectivum

Quaestio 2 : Utrum absolutum sub ratione essentiae, vel ratione attributali sit potentia genetandi

Quaestio 3 : Utrum potentia generandi possit communicari filio a patre

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum divinae simplicitati repugnet esse in genere praedicamentali

Quaestio 2 : Utrum aliquod simpliciter simplex possit esse in genere

Quaestio 3 : Utrum omne genus dividatur in suas species per differentias divisivas generum et constitutivas specierum

Quaestio 4 : Utrum genus et differentia important eamdem rem primo

Quaestio 5 : Utrum deus possit diffiniri diffinitione non data per additamentum

Quaestio 6 : In omni diffinitione completissima debent poni omnes differentiae essentiales cum suo genere generalissimo

Quaestio 7 : Utrum solus deus sit immutabilis

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum filius vere generetur a Patre

Quaestio 2 : Utrum generatio in divinis sit univoca

Quaestio 3 : Utrum generatio in divinis sit univoca

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum voluntas sit principiun productivum spiritus sancti

Quaestio 2 : Utrum spiritus sanctus libere producatur

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Spiritus Sanctus procedit a patre et filio

Quaestio 2 : Utrum Spiritus Sanctus posset distingui a filio, si non procederet ab eodem

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum pater et filius sunt unum principium spiritans Spiritum Sanctum

Quaestio 2

Quaestio 3 : Utrum pater et filius spirant omnino uniformiter Spiritum sanctum

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum generatio filii sit spiratio

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Spiritui Sancto competat duplex processio temporalis et aeterna

Quaestio 2 : Utrum spiritus sanctus detur in persona proprie, vel tantum secundum dona sua.

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum persona divina visibiliter mittatur

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum praeter Spiritum Sanctum necesse sit ponere charitatem absolutam creatam animam formaliter informantem quo sit cara Deo et accepta

Quaestio 2 : Utrum aliquis actus potest esse meritorius sine caritate formaliter animam informante

Quaestio 3 : Utrum de facto omni actui meritorio creata caritas praesupponatur

Quaestio 4 : Utrum caritas possit augeri

Quaestio 5 : Utrum caritas praeexistens maneat in fine augmentationis

Quaestio 6 : Utrum augmentatione caritatis aliquid realiter differens a priori sibi adveniat

Quaestio 7 : Utrum illud quod in caritatis augmentatione additae sit eiusdem speciei specialissimae in caritate praecedente se parata ab ea

Quaestio 8 : Utrum donum dicat proprietatem personalem per totam quaestionem

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum donum dicat proprietatem personalem

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum personae divinae sint secundum magnitudinem perfecte aequales

Quaestio 2 : Utrum quaelibet persona sit in alia per circumincessionem

Distinctio 20

Praeambulum

Queaestio 1

Distinctio 21

Praeambulum

Questio 1 : Utrum haec sit concedenda, solus Pater est Deus

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum viator possit aliquod nomen imponere ad significandum distincte divinam essentiam

Distinctio 23

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum nomen persona sit terminus primae vel secundae intentionis

Distinctio 24

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum unitas qua Deus dicitur unus sit aliquis additum Deo

Quaestio 2 : Utrum persona in divinis dicatur secundum substantiam ut relationem

Distinctio 25

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum persona in divinis secundum substantiam vel relationem

Distinctio 26

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum personae divinae constituantur et distinguantur per relationes originis

Quaestio 2 : Utrum personae divinae constituantur et distinguantur per relationes sub ratione relationis vel alia

Quaestio 3 : Utrum omnes relationes divinae sint constitutivae personarum

Distinctio 27

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in eadem persona sint plures proprietates

Quaestio 2 : Utrum verbum intellectus creati sit vera

Quaestio 3 : Utrum solus filius sit verbum in divinis

Distinctio 28

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum innascibilitas sit constitutiva patris proprietas

Distinctio 29

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum principium univoce dicatur de omnibus illis in Deo, de quibus praedicatur

Distinctio 30

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omni auctoritate seculsa, facilius negari possit omnis relatio esse aliquid a parte rei quomodocumque ab absoluto, vel absolutis distinctum

Quaestio 2 : Utrum per rationem naturalem probari possit sex principia importare respectus extrinsecus advenientes absolutis distinctos

Quaestio 3 : Utrum de intentione philosophi fuit ponere quemcumque respectum a parte rei distinctum ab omnibus absolutis

Quaestio 4 : Utrum secundum rei veritatem sit ponendus aliquis respectus ab absolutis distinctis

Quaestio 5 : Utrum relatio temporalis Dei ad creaturam sit relatio realis

Distinctio 31

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum identitas, similitudo, et aequalitas in divinis sit relatio realis

Distinctio 32

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum pater sit sapiens sapientia genita

Quaestio 2 : Utrum pater et filius diligant se Spiritu Sancto

Distinctio 33

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 34

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum persona sit realiter essentia divina

Distinctio 35

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in Deo sit scientia ex natura rei

Quaestio 2 Utrum Deus intelligat omnia alia a se distincte

Quaestio 3 : Utrum essentia divina sit primum obiectum intellectus

Quaestio 4 : Utrum ad hoc quod Deus intelligat alia a se distincte requirantur necessario in eo distinctae relationes rationis ad sua intelligibilia

Quaesito 5 : Utrum Deus intelligat omnia alia a se per ideas earum

Quaestio 6

Distinctio 36

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum perfectiones creaturarum in Deo contentae ab aeterno distinguantur inter se realiter et a divina essentia

Distinctio 37

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum esse ubique et in omnibus rebus per essentiam, praesentiam, potentiam, sit proprium soli Deo

Distinctio 38

Distinctio 38

Quaestio 1 : Utrum Deus habeat scientiam determinatam, et necessariam omnium futurorum contingentium

Distinctio 39

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit plura scire quam scit

Distinctio 40

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sit possibile aliquem praedestinatum damnari et praescitum salvari

Distinctio 41

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in praedestinato sit aliqua causa suae praedestinationis et in reprobato causae suae reprobationis

Distinctio 42

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit facere omne possibile fieri a creatura

Distinctio 43

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit aliqua facere, quae non fecit, nec faciet

Quaestio 2 : Utrum plus conveniat Deo non posse facere impossibile, quam impossibilia non posse fieri a Deo

Distinctio 44

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit facere mundum meliorem isto

Distinctio 45

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum voluntas Dei sit causa immediata, et prima omnium rerum, quae fiunt

Distinctio 46

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum voluntas divina possit impediri per quamcumque potentiam creaturae

Quaestio 2 : Utrum per rationem naturalem probari possit quod voluntas divina semper impletur

Distinctio 47

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit praecipere malum fieri

Distinctio 48

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum quaelibet voluntas creata teneatur se conformare divinae voluntati

Liber 2

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum creatio passio distinguitur a creatura.

Quaestio 2 : Utrum deus sit prima, et immediata causa omnium effectuum

Quaestio 3 : utrum deus et potuit mundum creasse ab aeterno

Quaestio 4 : VTRVM creare repugnet creaturae

Quaestio 5 : Utrum deus sit causa finalis omnium

Quaestio 6 : Utrum angelus, et anima intellectiua distinguantur specie

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum tempus sit mensura et angelorum

Quaestio 2 : Utrum et angelus sit in loco per suam substantiam

Quaestio 3 : Utrum angelus possit moueri localiter

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omnes angeli inter et se personaliter discreti, essentiali specie sint distincti

Quaestio 2

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum angeli boni, et mali in sua cratione fuerunt donis gloriae, gratiae, et naturae perfecti

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum angelus meruit suam beatitudinem in instanti creationis, aut in mora temporis, posterioris

Distinctio 6

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum primum peccatum primi angeli pertinens ad speciem superbiae fuerit simpliciter irremediabile

Distinctio 7

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum obstinatio diaboli in malo, stare possit cum libero eius arbitrio

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum angeli naturaliter incorporei possint assumere corpora, et in eis exercere opera uitae

Quaestio 2 : Utrum demones humana corpora possidentes illabantur animabus, et suis praestigiis illudant humanis sensibus

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum nouem angelorum ordines in hierarchia triplici scilicet dona gratuita, et officia sunt distincti

Quaestio 2 : Utrum per actus hierarchicos superiorum ordinum; angeli possunt inferiores illuminando mentaliter eis loqui

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omnes spiritus intellectuales a solo deo mittantur ad homines uiatores

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum cuilibet homini deputatur angelus bonus a natiuitatis suae principio usque ad praesentis uitae terminum, eius custodiae assignatus

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum materia prima sit aliqua entitas positiua a forma distincta

Quaestio 2 : utrum caelum habeat materiam eiusdem rationis cum materia illorum inferiorum elementorum, et mixtorum

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum lux a nocte prima distinguens diem causat lumen, tanquam distinctam a se qualitatem

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum aquae superiores per firmamentum ab inferioribus diuisae dic secunda sint de caelesti, uel elementari natura.

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum elementa, ex quibus constant animantium corpora, realiter manent in eis substantialiter

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sicut anima inĀ¬ tellectiua, sensitiua, et uegetatiua in eo dem homine: ita eiusdem animae potentiae in ter se, et ab anima sint distinctae

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum anima rationalis sit ex tradue ce, et educta de potentia materiae

Quaestio 2 : Utrum paradisus sit corporalis uoluptatis locus a deo a principio plantatus

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in costa Ade fuerat ratio seminalis, peret quam de ea productum sit corpus mulieris

Distinctio 19

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum homo prostatu innocentiae habuit cor pus immortale

Distinctio 20

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum tantummodo electi fuissent in statu innocentiae geniti: et hi sta tim post generationem in gratia confirmati

Distinctio 21

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omne peccatum hominis oriatur ex tentatione daemonis

Distinctio 22

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccatum per protoplastum Adam conmissum non tantum pctonEuae, sed omnium sit grauissimum

Quaestio 2 : Utrum peccatum Adae fuit per ignorantiam excusabile

Distinctio 23

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum deus facere posset uoluntatem rationalis creaturae per naturam impeccabilem

Distinctio 24

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum portio animae superior, et portio inferior sint potentiae aliquo modo ad inuicem distinctae

Distinctio 25

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum liberum arbitrium sit aliquid a ratione, et uoluntate distinctum

Distinctio 26

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum operans. et cooperans gratia distinguantur realiter a charitate infusa

Distinctio 27

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum anima per actum elicitum a uoluntate, et gratia, qua informa tur: praemium aeternum de condigno mereatur

Distinctio 28

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum hominis liberum arbitrium possit sine gratia actum bonum moraliter eligere: peccata mortalia cauere, et diuina praecepta ad implere

Distinctio 29

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum homo in statu naturae integrae gratiam habuit, qua aeque efficaciter, sicut post lapsum mereri potuit

Distinctio 30

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum iustitia originalis in primo parente fuit donum supernaturale

Quaestio 2 : Utrum peccatum originale sit aliquid positiuum in anima, uel in carne

Distinctio 31

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccatum originale in anima prolis lege propagationis genite, contrahatur ab anima uel a carne

Distinctio 32

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum per sacramentum baptismatis tollatur reatus culpae originalis

Distinctio 33

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sicut et in prolem non transeunt proximorum parentum peccata: ita transfusi peccati poena in prole sit leuissima

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum malum, quod non est ab aliquo efficiente: sit a bono sicut a causa deficienti

Distinctio 35

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccatum ab S Augu. et Amb. diffinitum sufficienter sit entitas positiua, uel tantum priuatio boni formaliter

Distinctio 36

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omne peccatum, et omnis culpa sit alicuius peccati poena

Distinctio 37

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum deus sit causa efficiens immediata actualis culpae quantum ad actum importatum propctum subiectiue

Distinctio 38

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum uoluntatis finis, et intentionis sit distinctio realis, aut tantum rationis

Distinctio 39

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum synderesis, quae rationis scintilla dicitur, et conscientia, sint in intellectu, aut effecti

Distinctio 40

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum ex sola intentione finis attendatur bonitas operis

Distinctio 41

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum inter humanos actus, aliquis indifferens sit dicendus

Distinctio 42

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum actus exterior, qui a uoluntate imperatur, habet bonitatem uel malitiam propriam, propter quam magis, quam solus interior uoluntati imputatur

Distinctio 43

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum omne peccatum ex malitia commissum, sit peccatum in spiritum sanctum

Distinctio 44

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccandi potentia sit a deo creatura rationali concessa

Liber 3

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 6

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 7

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 19

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 20

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 21

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 22

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 23

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 24

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 25

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 26

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 27

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 28

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 29

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 30

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 31

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 32

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 33

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 34

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 35

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 36

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 37

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 38

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 39

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 40

Praeambulum

Quaestio 1

Liber 4

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sacramenta legis novae sint causae effectivae gratiae.

Quaestio 2 : utrum congruebat institui sacramenta in cuiuslibet legis tempore pro lapsi hominis reparatione

Quaestio 3 : utrum cerimoniae ueteris legis quae dicuntur sacramenta generali uocabulo: contulerunt gratiam rite utentibus ex opere operato

Quaestio 4 : Utrum circumcisionis sacramentum masculis currente lege necessarium, institutione baptismi factum sit mortiferum

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : UTRVM sacramenta nouaelegis in septenario numero a christo instituta, sint sacramentis caeteris perfestiora

Quaestio 2 : Utrum baptismate Ioannis baptizati, erant baptismo christi iterum baptizandi

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum baptismiChristi sit una eademque materia, et forma ad eius effectus consecutionem necessaria

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum effectus baptismi in non indigne suscipiente sit infusio uirtutum, et gratiae, ac remissio culpae, et poenae

Quaestio 2 : utrum omnes suscipientes baptismum aequaliter accipiant sacramentalem eius effectum

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccet mortaliter, qui a malo ministro verum baptisma suscipit scienter

Distinctio 6

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum ad veritatem baptismi ex parte baptizantis requiritur certus gradus, conditio, et qualitas ministrantis

Quaestio 2 : Utrum characteris impressio sit in iterabilitatis baptismi causa, uel ratio

Praeambulum

Distinctio 7

Quaestio 1 Vtrum confirmatio sit sacramentum noualegis irreiterabile, a solis episcopis dispensabile

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum eucharistia nouae legis sacramentum conuenienter fuerit a christo post coenam ultimam institutum

Quaestio 2 : utrum cum figurarum praecedentium pluralitate salue tur unitas sacramenti eucharistiae

Quaestio 3 : utrum a christo instituta sit certa uerborum forma ad essentiam eucharistiae: uel eius consecrationis necessaria

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum manducatio eucharistiae sacramentalis, aut spiritualis sit de necessitate salutis

Quaestio 2 : Utrum solum mortale peccatum reddat accedentem huius sacramenti indignum

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omnes proprietates corpori christi inexistenres in caelo conueniant eidem in eucharistiae sacramento

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum substantia panis, et uini in corpus, et sanguinem christi conuersa, maneat cum eisdem sub sacramenti forma

Quaestio 2 : utrum materia eucharistiae sit panis triticeus, et naturalis liquor vini

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum accidentia, quae sine subjecto subsistunt in eucharistia: agant et patiantur tanquam subjecto inhaerentia

Quaestio 2 : utrum ad consequendum eucharistiae fructum frequenter sit conicandum

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2 : utrum haeretici ab haeresi condemnata nominati: sint in ecclesia catholica tolerandi

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum sine paenitentia possit deseri peccatum post baptisma conmissum

Quaestio 2 : Utrum per poenitentiae sacramentum deleatur mortale peccatum

Quaestio 3 : utrum poenitens post uerum paenitentiam possit recidiuando in peccatum cadere: et quoties ceciderit, per ueram paenitentia a peccatis resurgere

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum existens in pluribus peccatis mortalibus: de aliquibus possit uere poenitere, ita quod non simul de omnibus

Quaestio 2 : Utrum restitutio, qua alienum iniuste occupatum suo domino redditur: sit aliquid poenitentiae; per quam peccatum remittitur

Quaestio 3 : utrum omnes fures raptores, ac eorum participes teneantur ad restitutionem rerum singularum a suis dumis alienatarum

Quaestio 4 : utrum inbello acquisita sint suis dominis restituenda

Quaestio 5 : Utrum habentes temporale dominium in subditos, omnia teneantur restituere, in quibus inueniuntur subditos tam suos, quam alienos aggrauasse

Quaestio 6 : Utrum ministri iustitiae exacta a partibus propter actus iudiciales, uel ad iudicium requisitos, teneantur restituere: et iustitiam: partibus gratis ministrare

Quaestio 7 : Utrum praeficientes ad officia, dignitates, uel beneficia personas minus idoneas teneantur recompensare damna, et negligentias per huiusmodi personas commistas

Quaestio 8 : Utrum beneficiati, aut prae bendati in ecclesia intrantes sinistre: uel negligentes onera eis imposita perficere: teneantur subleuata restituere

Quaestio 9 : Utrum falsarius acquirens aliquid per dolum falsitatis teneatur ad restitutionem taliter acquisiti damnificatis

Quaestio 10 : Utrum fraudans proximum in negotio, mercantiis, uel labore teneatur fraudato damna restituere

Quaestio 11 : Utrum possidens aliqua per usurariam acquisitionem teneatur de necessitate salutis ad eorum restitutionem

Quaestio 12 : Utrum habentes census, uel redditus annuos temporales, uel perpetuos teneantur ad restitutionem huiusmodi uendentibus, seu donantibus

Quaestio 13 : Utrum acquisitum per turpe lucrum sit de necessitate salutis restituendum

Quaestio 14 : Utrum titulo praescriptionis acquisita sint restitutioni in foro conscientiae ob noxia

Quaestio 15 : Utrum damnificans proximum in bonis corporis: teneatus ad damni restitutionem de necessitate salutis

Quaestio 16 : Utrum damnificans alium in fama, teneatur restituere damna hac occasione illata

Quaestio 17 : utrum damnificans proximum in spiritualibus bonis teneatur ad eorundem restitutionem damnificatis

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum partium paenitentie: quad sunt contritio cordis: confessio oris: et opis satisfactio: principalior sit interna contritio

Quaestio 2 : Utrum satisfactio paenalium operum requiratur ad perfectam remissionem peccatorum

Quaestio 3 : Utrum ieiunium ecclesiae trasgredientes obliget ad mortale

Quaestio 4 : utrum etet eleemosyna, quae est pars satis factionis: sit de consilio, aut de necessitate salutis

Quaestio 5 : Utrum uenialium peccatorum paenitentia sit ad salutem necessaria

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum confiteri peccata sacerdoti sit necessarium ad salutem mortaliter peccanti

Quaestio 2 : Utrum quilibet obnoxius peccato mortali teneatur confiteriproprio sacerdoti

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum potestas clauium data ecclesiae extendat se ad remissionem reatus, et culpae

Quaestio 2 : Utrum virtute clauium ecclesiae, homo possit hominem exconmunicare

Quaestio 3 : Utrum omnis participans ex communicato maiori excommunicatione in diuinis, et humanis, sit excommunicatus, et peccet mortaliter in casibus non exceptis

Distinctio 19

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum cuilibet, et solieuangelico sacerdoti conferantur claues in susceptione. sacerdotii

Distinctio 20

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum poenitentia peccatori ad uitam necessaria, ptedatur usque ad terminum uiae in hac praesenti uita etc

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum confessor teneatur celare peccatum sibi quocumque detectum in confessione etc.

Distinctio 22

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum confessor teneatur celare peccatum sibi quocumque detectum in confessione etc.

Distinctio 23

Praeambulum

Prev

How to Cite

Next

Quaestio 1

Utrum manducatio eucharistiae sacramentalis, aut spiritualis sit de necessitate salutis
1

QVAESTIO I CIRCA primum queritur: Vtrum manducatio eucharistiae sacramentalis, aut spiritualis sit de necessitate salutis.

2

Ā¶ Tres articuli huius questionis: terminorum declarationes: responsiuae conclusiones: & dubiorum solutiones, submouebunt quaestionis difficultates.

3

Ā¶ Quantum ad primum notandum, quod licet magister in textu ponat tantum duos modos manducationis huius sacramenti, scilicet manducare sacramentaliter, & manducare spiritualiter, ex quibus elicitur tertius, scilicet manducare sacra mentaliter, & spiritualiter: potest tamen addi quartus modus, scilicet manducare facramentum: sed non sacramentaliter: ut tangit Sco. dist. viij. q.iij. Et sic in uniuerso erunt quatuor modi manducandi hoc sacramentum, scilicet manducare sacramentum, & non sacramenta liter. Manducare sacrament liter, & non spiritualiter. Tertio, manducare facramen taliter, & spiritualiter. Quarto, mandumcare spiritualiter, & non sacramentaliter. Quintum, superflueret meibrum, scilicet manducare, nec sacramentaliter nec spiritualiter: quia coincidit cum primo, quia quicuuque manducat hoc sacramentum, & non sacramentaliter: etiam non manducat spiritualiter: quia in manducante sacramentaliter, praesupponit manducare spiritualiter: licet manducare spiritualiter in non manducante sacranmentum, non praesupponat mam ducationem sacramentalem, etiam non potest poni sextus modus manducandi carnem christi corporaliter, seu carnaliter, per discerptionem corporis christi: quomodo manducantur carnes emiptae in macello: quomodo Iudaei intellexerunt christum praedicantem. Nisi manducaueritis carnem filij hominis: & hiberitis eius sanguinem, non habebitis uitam in uobis. Ioan. vj. quia illo modo non est in sacramento, ut describi possit, aut sensibus appraehendi: nec extra sacramentum datur alicui in cibum.

4

Ā¶ Manducare faciamentum, & non sacramentaliter, est manducare hostiam consecratam: quae realiter, & uere con tinet corpus christi: & tamen non ut talem, hoc est (secundum Richar.) sine in tentione generali uel speciali implicita, uel explicita sumendi ipsam: ut signum tale continens corpus christi. Hoc modo sumunt bruta animalia, infideles, haeretici. Circa hoc sacramentum, etiam mali christiani sumentes cibum illum sicut alium non discernentes eum a com municibo: de quibus apostolus. j. Cor. xj. dicit: quod talis iudicium sibi maducat, non diiudicans corpus domini, idest non discernens a communibus cibis: ut exponit Sco. Et hoc fieri potest ex ignorantia: ut si quis sumeret hostias nesciens eas consecratas: quia forte inueniret eas expositas extra locum consuetae reseruationis: uel ex infidelitate: sicut paganus, si daretur sibi. Et sicut multer illa de qua legitur in legenda sancti Grego.) quae panes consecratos coxerat: nec credidit ibi esse corpus christi: uel ex contemptu etiam stante fide ut a malo christiano. Posset tamen capi manducare sacramentaliter largius: ut dicit Richarpro manducatione speciei, quae est sacramentum: & sub qua realiter continetur christus: ecundum quem modum manducatur ab omni manducante species praedictas, siue homine, siue bruto: & sic non refert uicere: sumere sacramen tum, & sumere corpus christi sacramentaliter. Sed ita non accipitur conmuniter: quia cum dicitur manducare sacra mentaliter, Iy sacramentaliter magis daeterminat Iymanducare quantum ad modum manducandi, quam ad rem manducatam. Sed mandumca re sacramentum sacramentaliter, est mandum caresacramentum, ut signum corporis christi in eo realiter contenti, & ita recipiunt fideles credentes contineri sub specieciebus, quas sumunt corpus christi siue sint boni, siue mali.

5

Ā¶ Manducare facramentum spiritualiter. dupliciter potest accipi. Vno modo ex parte modi: & sic est manducare corpus christi: non sub propria specie uisibiliter: sed sub tegumento accidentium panis iuisibiliter, & sic quicunque sumit facramentaliter, sumit spiritualiter. Alio modo ex parte es fectus: ut est manducatio; quam sequitur spiritualis refectio, & nutritio animae quo modo suimunt qui digne accedunt: & de hac dist. uide latius in expo. cano. lect. xxxvj.

6

Ā¶ Sed nota, quod refert dicere: manducare sacramentum spunaliter: & mandum care corpus christi spunaliter: quia mandum care sacramentum spiritualiter, includit manducare species, quae sunt sacramentum: sed manducare corpus christi spuna liter, non. Vnde spiritualiter manducant, qui etiam sacramentum non manducant. Et sic manducare spinaliter est christo incorporari: quomodo manducant quicumque; in christum credunt: ac percharitatem ei unium tur: & per hoc corpori suo mystico icor porantur: secundum illud Aug. Crede, & mam ducasti. crede fide firmata.

7

Ā¶ In mandu catione corporali duo sunt masticatio& incorporatio. In spirituali masticatur per fidem. Incorporatur per charitatem: non cibus manducanti: sed manducans cibo id est sumens christo: secundum illud August. Cibus sum grandium: cresce, & manduca bis me: non ego in te. sed tu mutaberis in me. lib. vij. confes. Et de hoc latius ubi supra. Et illo modo manducant spiritualiter, etiam qui non suscipiunt sacramentum: immo quicunque; sunt in gra tia. Manducant etiam spiritualiter infantes baptitati, qui credunt in Christum fide formata, non eliciendo actum fidei aut charitatis: sed habendo fidem, & charitatem infusas.

8

Ā¶ Ex his patet, quid est manducare sacramentaliter tantum: & quid spiritualiter tantum, & manducare sacramentaliter, & spiritualiter simul: etiam quid est manducare sacramen tum, & nec sacramentaliter, nec spirirualiter.

9

Ā¶ Secundo notandum post Duran. quod sacramentum esse de necessitate salutis dupliciter contingit. Vno modo ratione sui. Alio modo ratione praece- pti. Rarioe sui: quamo effectus eius est necessarius ad salutem: siue communita tis: siue personae singularis. Communitatis: ut ab aliquo, uel ab aliquibus decommunitate suscipiatur: non autem a qualibet eius persona. Talia sunt ordo, & matrimonium. Nam effectus cuiuslibet istorum necessarius est communitati: quia sine ordine non esset, qui ministraret communitati sacramenta ad salutem necessaria: praesertim paenitentiae. Sine matrimonio non maneret cul tus diuinus deficientibus fidelibus: nisi per matrimonium aliqui generarentur educandi ad cultum diuinum. Quia tamen communitati ad hos actus aliquisufficiunt: ideo non quaelibet persona ad haec obligatur sacra nisi in casu ubi tota communitas deficeret: nisi persona haec suppleret.

10

Ā¶ Quandoque effectus sacramenti est necessarius cuilibet personae singulari de communitate: ut eorum, qui ordinantur ad tollendum defectum saluti incompossibilem, aut con ferunt effectum saluri necessarium. De fectus incompossibilis est peccatum originale, uel mortale: effectus necessarius est gratia iustificans, idest gratia, per quam iniustus sit iustus, quae etiam dicitur prima gratia: quia aliam no praesupponit: quam ipsa peccator iustificatur. Et sic sacramenta, per quae confertur prima gratia, sunt necessaria ad salutem: ut baptismus, & paenitentia. Baptismus quoad omnes: quia eo tollitur peccatum originale: quia omnes nascimur filij irae, ad Epheij. Penitentia uero his, qui lapsi sunt post baptismum in peccatumortale: quod est incompossibile saluti: sicut: & originale. Sic ergo baptismus, & poenitenĀ¬ tia sunt de necessitate salutis, ita ut actu suscipiantur: uel laltem uoto: cum susce ptionem eorundem excludat articulus necessitatis.

11

Ā¶ Sed ratione praecepti sunt necessaria ad salutem, quae non conferunt primam gratiam: sed gratiam praesupponunt, ut euchuristia, & confirmatio; & extrema unctio. Primo quidem ratione pracepti diuini: quia cum omnia lacramenta in stituta sint propter salutem uiatorum: non uidetur, quod absque contemptu homo uiator possit talia totaliter omittere: habita copia ministri ea conferre ualentis, & uolentis. Vnde qui talia non recipit: puta eucharistiam, & extremam unctionem, quando probabiliter ei imminet exitus de statu uiatorum: uidetur contemnere praeceptum diuinum, ficut etiam supra dictum est de confirmatione: dum confitenda est fides coranpersecutore: qui enim tunc non susciperet sacramentum confirmationis, habita copia confirmantis: cum protunc indigeat effectu eius: uidetur contemptor facramenti, quod est contrarium saluti. Item ratione praecepti ecclesiae: quando de susceptione sacramenti ecclesia statuit decretum, aut pceptum. Hec Duram, & Pet. de pal. q. i. dist. ipsentis idem recitat: sed non in omnibus consonat.

12

Ā¶ Quantum ad secundum articulum est prima conclusio. Manducatio spiritualis eucharistiae est de necessitate salutis. Probatur conclusio: quia illud est de salutis necessitate, sine quo salus nequit adipisci: talis est manducatio spiritualis: ergo. Maior nota. Minor probatur: quia incorporatio; qua homo incorporatur christo per fidem, & charita tem, per quas sit membrum corporis christi mystici est necessaria ad salutem: dicen te domino Io. iij Nemo ascendit in co lum, nisi qui descendit de coelo: filius hominis, qui est in coelo. Ascendit autem totus id est cum toto corpore, & omnibus suis membris: sed haec incorporatio est spiritualis eucharistiae manducatio: ut dictum est: ergo conclusio uera. Et hoc confirmatur auctoritate saluatoris Io. vj. Nisimanducaueritis carnem filij hominis &c. non habebitis uitam in uobis. quod secundum August. intelligitur de manducatione spirituali.

13

Ā¶ Secunda conclusio. Manducatio eucharistiae sacramentalis ratione sui effectus: non est de necessitate salutis. Probatur: quia nihil est de necessitate salutis, sine quo haberi potest salus: sed sine effectu eucharistiae porest haberi salus: ergo. Minor probatur: quia effectus eucharistiae non est prima gratia, qua iustificatur impius: sed illam praesupponit: & prima gratia sufficit ad salutem: ergo alia non requiritur. Effectus enim manducationis eucharistiae est gratiae augmentum, qua anima deo grata nutritur, & crescit in gratia, ut ad perfectionem perueniat. Haec autem perfectio non est simpliciter necessaria ad salutem: quia quicunque gradus gratiae gratificat: & reddit habentem dignum uita, & constituit haeredem regni.

14

Ā¶ Tertia conclusio. Manducatio sacramenti eucharistiae est de salutis necessitate ratione praecepti diuini, & ecclesiae: Probatur conclusio quoad primam partem ratione praecepti diuini: quia praeceptum diuinum est, quod nemo contemnat ea, quae deus instituit pro consequenm da salute, etiam si fuerint de confilio: quia consilium diuinum: licet nonligat ad sui executionem: ligat tamen ne contemnatur: sed non suscipiens eucharistiam dum eius effectus est homini necessarius, aut multum utilis, & promotiuus: uidetur contemnere sacramentum quasiinutile, & talis peccat mortaliter: ergo tenetur non contemnere &c. Ex illo sumitur; quod uiator, dum probabiliter sibi imminet exitus de uia, tenetur sumere sacramentum eucharistiae: quod institutum est pro uiatico exeunctium de ecclesia militante: dum adsit facultas percipiendi: quia alias uidetur contemnere.

15

Ā¶ Pro secunda parte ratione praecepti ecclesiaepatet per.c. omnis. de paeni, & remis. Vbi praecepit ecclesia omnibns fidelibus utriusque sexus adultis suscipere eucharistiam ad minus annis singulis in pascate. Verum quia praecepta illa sunt affirmatiua, non obligant pro semper, & in casibus iam expteslis.

16

Ā¶ Quantum ad terĀ¬ tium articulum dubitatur primo. Vtrum Christus manducauerit eucharistiam. Respondetur, quod in coena ultima, in qua sacramentum hoc instituit: prius ipse sucepit sacramentaliter tantum: non tamenspiritualiter. Licet quidam dixerunt oppositum quantum ad utrumque; ut patet lec. xxxiiij. in exposi. canon. Suscepit eo modo sacramentum, quo circumcisionem, & baptismum, quae recepit sacramentaliter tantum: quia tantum signum & non rem scilicet peccatorum purgationem.

17

Ā¶ Si dicis. In christo fuit fides, & perfecta charitas: & summa unioad seipsum: ergo spiritualis manduca tio. Dicendum, quod in christo nec fuit sides nec incorporatio: sed euidens cognitio, & summa unio: primum repugnat fidei: secundum incorporationi. Nam incorporatio duo dicit: illud quod incorporatur: & illud, cui sit incorpora tio, & distinctionem huius ab illo. Summa autem unio excludit omnem distinctionem: nam ubicunque; est distinctio qualiscunque: ibi non est summa unio. Sumpsit ergo sacramentaliter: quia species, ut seipsum continentes: non spiritualiter: quia non sumpsit rem sacramenti scilicet spiritualem nutritionem per gratiae augmentu.

18

Ā¶ Si dicis sumere sacramentaliter tantu, est tantum malorum. Responde tur negando: quia recipere sacramentaliter tantum, est recipere sacramentum, ut sacramentum, & non rem sacra menti. hoc autem scilicet non recipere rem sacramentidupliciter contingit. Vel ex indispositione suscipientis: & sic tantum est malorum. Vel ex perfectione sumen tis: quia habet gratiam in termino non ultra augmentabilem: & hoc est perfectissimorum: christi scilicet & uirginis gloriose, stante opinione, quod in conceptione filij recepit totam gratiam, ad quam fuit praeordinata.

19

Ā¶ Secundo dubitatur: utrum angeli manducant spiritua liter corpus christi. Respondetur, quod angelinon manducant corpus christi spualiter: quia non manducant sacramentum: manducare enim sacramentum non conuenit angelis: neque secundum naturam propriam: manifestum est: neque incorpore assumpto: cum manducare sit actus aiaeuegetatiuae; quem angelus exercere non potest: ut uult Pe. q. i. ar. ii. Sed manducare christum, si dicit tantum unionem cum christo per gratiam: sic angeli manducant christum: quia christus secundum diuinitatem est caput angelorum, cuiper gratiam consummatam, quae est gloria: ut membrabeatifice uniuntur: & secundum hoc sacramentum hoc dicitur panis angelorum: quia continet christum, qui est beatitudo angelorum. Si uero manducatio spiritualis christi dicit nutritionem pergratiae augmentum: & conuersionem manducantis in christum per fidem operantem per charitatem: sic angeli non manducant christum: quia gratiaangelorum est in termino: & non augmentatur: nec uniuntur christo per fidem, sed per uisionem, & perfectam fruitionem. nomina sunt ad placitum.

20

Ā¶ Tertio dubitatur, quale corpus dedit christus discipulis, mortale, uel immortale. Respondetur: quod de hoc uariantur sentem tiae doc. ut tractatur sec. xxxvij. in expositione canon. & lec. xlvj. Vnde probabiliorem opi. sequendo dicitur: quod dedit corpus tale, quale tunc habuit: id est mortale, & passibile: quod tamen permanducationem apostolorum nihil patiebatur: neque sui diuisionem: quoniam dentes manducantium (qui species panis masticando diuiserunt) non peruenerunt tangendo ad corpus christi: quia non fuit ibi, ut tangibile, uel sensibile. Et quam tumcunque comminutae sunt species: tamen sub qualibet particula fuit corpus christi integrum, & indiuisum. Et licet corpus sub speciebus contentum fuit passibile in se: sed non, ut ibi contentum: quia ut ibi attingi non potuit per agens ibi corporeum naturale. Verum pati potuit per agens naturale: applicatum corpori in sua naturali consistentia. Vnde si conseruatum fuisse sacramentum per triduum mortis: cor pus Christi fuisset mortuum sub sacramento: dum moriebatur in cruces ut infra dicetur.

PrevBack to TopNext

On this page

Quaestio 1