Text List

Table of Contents

Only show available transcriptions

Commentarius in Libros Sententiarum

Liber 1

Prologus

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sit possibile intellectui viatoris habere notitiam evidentem de veritatibus theologicis

Quaestio 2 : Utrum notitia evidens veritatum theologicarum sit scientia proprie dicta

Quaestio 3 : Utrum passio scibilis de aliqua scientia proprie dicta distinguatur ab ea realiter

Quaestio 4 : Utrum omnis passio sit demonstrabilis de subiecto primo

Quaestio 5 : Utrum in omni demonstratione diffinitio sit medium demonstrandi

Quaestio 6 : Utrum sola propositio per se secundo modo est scibilis proprie dicta

Quaestio 7 : Utrum theologia quae de communi lege habetur a theologis sit scientia proprie dicta

Quaestio 8 : Quaestio 8

Quaestio 9 : Utrum Deus sub propria ratione deitatis sit subiectum theologiae

Quaestio 10 : Utrum sola operatio potentiae sensitivae sit praxis

Quaestio 11 : Utrum notitia practica et speculativa distinguuntur per fines, vel penes obiecta

Quaestio 12 : Utrum habitus theologicus sit practicus vel speculativus

Distinctio 1

Quaestio 1 : Utrum tamen omni alio a Deo sit utendum

Quaestio 2 : Utrum frui sit actus solius voluntatis

Quaestio 3 : Utrum fruitio sit qualitas distincta realiter a delectione

Quaestio 4 : Utrum solus deus sit debitum obiectum fruitionis

Quaestio 5 : Utrum voluntas possit frui essentia non fruendo persona et econtra

Quaestio 6 : Utrum voluntas contingenter, et libere fruatur ultimo fine

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : De identitate essentiae divinae cum attributis

Quaestio 2 : Utrum perfectiones attributales sit realiter divina essentia

Quaestio 3 : Utrum aliquod reale possit distingui secundum rationem ab aliquo reali

Quaestio 4 : Utrum illud, quod immediate, et proxime denominatur ab intentione universalis, et univoci sit aliqua res vera extra animam intrinseca, et essentialis illis, quibus est communis, et univoca distincta realiter ab illis

Quaestio 5 : Utrum universale et univocum sit vera res extra animam ab individuo cui inest realiter distincta et ad multiplicationem individuorum realiter multiplicata et variata

Quaestio 6 : Utrum aliquid quod est universale et univocum sit realiter extra animam ex natura rei distinctum ab individuo quamvis non realiter

Quaestio 7 Utrum id, quod est universale, et commune univocum sit quodcumque realiter a parte rei extra animam

Quaestio 8 : Utrum universale univocum sit aliquid reale alicubi existens subiective

Quaestio 9 : Utrum aliquod universale sit univocum deo et creaturae

Quaestio 10

Quaestio 11

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum primum cognitum ab intellectu nostro sit divina essentia

Quaestio 2 : Utrum essentia divina sit a nobis cognoscibilis

Quaestio 3 : Utrum de Deo possumus habere plures conceptus quidditativos

Quaestio 4 : Utrum Deum esse sit per notum

Quaestio 5 : Utrum universale communissimum sit primum cognitum a nobis

Quaestio 6 : Utrum prima notitia intellectus primitate generationis sit notitia intuitiva alicuius singularis

Quaestio 7 : Utrum singulare potest distincte cognosci cognitionem entis, vel cuiuscumque universalis

Quaestio 8 : Utrum ens quod est commune ad decem praedicamenta, et ad deum et creaturam sit obiectum adaequatum et primum intellectus nostri

Quaestio 9 : Utrum in omni creatura sit vestigium trinitatis

Quaestio 10 : Utrum creatura rationalis sit imag trinitatis

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum haec sit concedenda: deus generat deum

Quaestio 2 : An haec sit vera: Deus est pater, et filius, et spiritus sanctus: et per totam questionem

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1 : An essentia generet, vel generetur

Quaestio 2 : Utrum filius generetur de substantia patris

Quaestio 3 : Utrum essentia divina sit terminus formalis generationis

Praeambulum

Distinctio 6

Quaestio 1 : Utrum pater genuit filium natura vel voluntate

Praeambulum

Distinctio 7

Quaestio 1 : Utrum potentia generandi in patre sit aliquod absolutum, vel respectivum

Quaestio 2 : Utrum absolutum sub ratione essentiae, vel ratione attributali sit potentia genetandi

Quaestio 3 : Utrum potentia generandi possit communicari filio a patre

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum divinae simplicitati repugnet esse in genere praedicamentali

Quaestio 2 : Utrum aliquod simpliciter simplex possit esse in genere

Quaestio 3 : Utrum omne genus dividatur in suas species per differentias divisivas generum et constitutivas specierum

Quaestio 4 : Utrum genus et differentia important eamdem rem primo

Quaestio 5 : Utrum deus possit diffiniri diffinitione non data per additamentum

Quaestio 6 : In omni diffinitione completissima debent poni omnes differentiae essentiales cum suo genere generalissimo

Quaestio 7 : Utrum solus deus sit immutabilis

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum filius vere generetur a Patre

Quaestio 2 : Utrum generatio in divinis sit univoca

Quaestio 3 : Utrum generatio in divinis sit univoca

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum voluntas sit principiun productivum spiritus sancti

Quaestio 2 : Utrum spiritus sanctus libere producatur

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Spiritus Sanctus procedit a patre et filio

Quaestio 2 : Utrum Spiritus Sanctus posset distingui a filio, si non procederet ab eodem

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum pater et filius sunt unum principium spiritans Spiritum Sanctum

Quaestio 2

Quaestio 3 : Utrum pater et filius spirant omnino uniformiter Spiritum sanctum

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum generatio filii sit spiratio

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Spiritui Sancto competat duplex processio temporalis et aeterna

Quaestio 2 : Utrum spiritus sanctus detur in persona proprie, vel tantum secundum dona sua.

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum persona divina visibiliter mittatur

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum praeter Spiritum Sanctum necesse sit ponere charitatem absolutam creatam animam formaliter informantem quo sit cara Deo et accepta

Quaestio 2 : Utrum aliquis actus potest esse meritorius sine caritate formaliter animam informante

Quaestio 3 : Utrum de facto omni actui meritorio creata caritas praesupponatur

Quaestio 4 : Utrum caritas possit augeri

Quaestio 5 : Utrum caritas praeexistens maneat in fine augmentationis

Quaestio 6 : Utrum augmentatione caritatis aliquid realiter differens a priori sibi adveniat

Quaestio 7 : Utrum illud quod in caritatis augmentatione additae sit eiusdem speciei specialissimae in caritate praecedente se parata ab ea

Quaestio 8 : Utrum donum dicat proprietatem personalem per totam quaestionem

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum donum dicat proprietatem personalem

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum personae divinae sint secundum magnitudinem perfecte aequales

Quaestio 2 : Utrum quaelibet persona sit in alia per circumincessionem

Distinctio 20

Praeambulum

Queaestio 1

Distinctio 21

Praeambulum

Questio 1 : Utrum haec sit concedenda, solus Pater est Deus

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum viator possit aliquod nomen imponere ad significandum distincte divinam essentiam

Distinctio 23

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum nomen persona sit terminus primae vel secundae intentionis

Distinctio 24

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum unitas qua Deus dicitur unus sit aliquis additum Deo

Quaestio 2 : Utrum persona in divinis dicatur secundum substantiam ut relationem

Distinctio 25

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum persona in divinis secundum substantiam vel relationem

Distinctio 26

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum personae divinae constituantur et distinguantur per relationes originis

Quaestio 2 : Utrum personae divinae constituantur et distinguantur per relationes sub ratione relationis vel alia

Quaestio 3 : Utrum omnes relationes divinae sint constitutivae personarum

Distinctio 27

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in eadem persona sint plures proprietates

Quaestio 2 : Utrum verbum intellectus creati sit vera

Quaestio 3 : Utrum solus filius sit verbum in divinis

Distinctio 28

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum innascibilitas sit constitutiva patris proprietas

Distinctio 29

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum principium univoce dicatur de omnibus illis in Deo, de quibus praedicatur

Distinctio 30

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omni auctoritate seculsa, facilius negari possit omnis relatio esse aliquid a parte rei quomodocumque ab absoluto, vel absolutis distinctum

Quaestio 2 : Utrum per rationem naturalem probari possit sex principia importare respectus extrinsecus advenientes absolutis distinctos

Quaestio 3 : Utrum de intentione philosophi fuit ponere quemcumque respectum a parte rei distinctum ab omnibus absolutis

Quaestio 4 : Utrum secundum rei veritatem sit ponendus aliquis respectus ab absolutis distinctis

Quaestio 5 : Utrum relatio temporalis Dei ad creaturam sit relatio realis

Distinctio 31

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum identitas, similitudo, et aequalitas in divinis sit relatio realis

Distinctio 32

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum pater sit sapiens sapientia genita

Quaestio 2 : Utrum pater et filius diligant se Spiritu Sancto

Distinctio 33

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 34

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum persona sit realiter essentia divina

Distinctio 35

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in Deo sit scientia ex natura rei

Quaestio 2 Utrum Deus intelligat omnia alia a se distincte

Quaestio 3 : Utrum essentia divina sit primum obiectum intellectus

Quaestio 4 : Utrum ad hoc quod Deus intelligat alia a se distincte requirantur necessario in eo distinctae relationes rationis ad sua intelligibilia

Quaesito 5 : Utrum Deus intelligat omnia alia a se per ideas earum

Quaestio 6

Distinctio 36

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum perfectiones creaturarum in Deo contentae ab aeterno distinguantur inter se realiter et a divina essentia

Distinctio 37

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum esse ubique et in omnibus rebus per essentiam, praesentiam, potentiam, sit proprium soli Deo

Distinctio 38

Distinctio 38

Quaestio 1 : Utrum Deus habeat scientiam determinatam, et necessariam omnium futurorum contingentium

Distinctio 39

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit plura scire quam scit

Distinctio 40

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sit possibile aliquem praedestinatum damnari et praescitum salvari

Distinctio 41

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in praedestinato sit aliqua causa suae praedestinationis et in reprobato causae suae reprobationis

Distinctio 42

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit facere omne possibile fieri a creatura

Distinctio 43

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit aliqua facere, quae non fecit, nec faciet

Quaestio 2 : Utrum plus conveniat Deo non posse facere impossibile, quam impossibilia non posse fieri a Deo

Distinctio 44

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit facere mundum meliorem isto

Distinctio 45

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum voluntas Dei sit causa immediata, et prima omnium rerum, quae fiunt

Distinctio 46

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum voluntas divina possit impediri per quamcumque potentiam creaturae

Quaestio 2 : Utrum per rationem naturalem probari possit quod voluntas divina semper impletur

Distinctio 47

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit praecipere malum fieri

Distinctio 48

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum quaelibet voluntas creata teneatur se conformare divinae voluntati

Liber 2

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum creatio passio distinguitur a creatura.

Quaestio 2 : Utrum deus sit prima, et immediata causa omnium effectuum

Quaestio 3 : utrum deus et potuit mundum creasse ab aeterno

Quaestio 4 : VTRVM creare repugnet creaturae

Quaestio 5 : Utrum deus sit causa finalis omnium

Quaestio 6 : Utrum angelus, et anima intellectiua distinguantur specie

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum tempus sit mensura et angelorum

Quaestio 2 : Utrum et angelus sit in loco per suam substantiam

Quaestio 3 : Utrum angelus possit moueri localiter

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omnes angeli inter et se personaliter discreti, essentiali specie sint distincti

Quaestio 2

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum angeli boni, et mali in sua cratione fuerunt donis gloriae, gratiae, et naturae perfecti

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum angelus meruit suam beatitudinem in instanti creationis, aut in mora temporis, posterioris

Distinctio 6

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum primum peccatum primi angeli pertinens ad speciem superbiae fuerit simpliciter irremediabile

Distinctio 7

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum obstinatio diaboli in malo, stare possit cum libero eius arbitrio

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum angeli naturaliter incorporei possint assumere corpora, et in eis exercere opera uitae

Quaestio 2 : Utrum demones humana corpora possidentes illabantur animabus, et suis praestigiis illudant humanis sensibus

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum nouem angelorum ordines in hierarchia triplici scilicet dona gratuita, et officia sunt distincti

Quaestio 2 : Utrum per actus hierarchicos superiorum ordinum; angeli possunt inferiores illuminando mentaliter eis loqui

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omnes spiritus intellectuales a solo deo mittantur ad homines uiatores

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum cuilibet homini deputatur angelus bonus a natiuitatis suae principio usque ad praesentis uitae terminum, eius custodiae assignatus

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum materia prima sit aliqua entitas positiua a forma distincta

Quaestio 2 : utrum caelum habeat materiam eiusdem rationis cum materia illorum inferiorum elementorum, et mixtorum

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum lux a nocte prima distinguens diem causat lumen, tanquam distinctam a se qualitatem

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum aquae superiores per firmamentum ab inferioribus diuisae dic secunda sint de caelesti, uel elementari natura.

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum elementa, ex quibus constant animantium corpora, realiter manent in eis substantialiter

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sicut anima inĀ¬ tellectiua, sensitiua, et uegetatiua in eo dem homine: ita eiusdem animae potentiae in ter se, et ab anima sint distinctae

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum anima rationalis sit ex tradue ce, et educta de potentia materiae

Quaestio 2 : Utrum paradisus sit corporalis uoluptatis locus a deo a principio plantatus

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in costa Ade fuerat ratio seminalis, peret quam de ea productum sit corpus mulieris

Distinctio 19

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum homo prostatu innocentiae habuit cor pus immortale

Distinctio 20

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum tantummodo electi fuissent in statu innocentiae geniti: et hi sta tim post generationem in gratia confirmati

Distinctio 21

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omne peccatum hominis oriatur ex tentatione daemonis

Distinctio 22

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccatum per protoplastum Adam conmissum non tantum pctonEuae, sed omnium sit grauissimum

Quaestio 2 : Utrum peccatum Adae fuit per ignorantiam excusabile

Distinctio 23

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum deus facere posset uoluntatem rationalis creaturae per naturam impeccabilem

Distinctio 24

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum portio animae superior, et portio inferior sint potentiae aliquo modo ad inuicem distinctae

Distinctio 25

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum liberum arbitrium sit aliquid a ratione, et uoluntate distinctum

Distinctio 26

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum operans. et cooperans gratia distinguantur realiter a charitate infusa

Distinctio 27

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum anima per actum elicitum a uoluntate, et gratia, qua informa tur: praemium aeternum de condigno mereatur

Distinctio 28

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum hominis liberum arbitrium possit sine gratia actum bonum moraliter eligere: peccata mortalia cauere, et diuina praecepta ad implere

Distinctio 29

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum homo in statu naturae integrae gratiam habuit, qua aeque efficaciter, sicut post lapsum mereri potuit

Distinctio 30

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum iustitia originalis in primo parente fuit donum supernaturale

Quaestio 2 : Utrum peccatum originale sit aliquid positiuum in anima, uel in carne

Distinctio 31

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccatum originale in anima prolis lege propagationis genite, contrahatur ab anima uel a carne

Distinctio 32

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum per sacramentum baptismatis tollatur reatus culpae originalis

Distinctio 33

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sicut et in prolem non transeunt proximorum parentum peccata: ita transfusi peccati poena in prole sit leuissima

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum malum, quod non est ab aliquo efficiente: sit a bono sicut a causa deficienti

Distinctio 35

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccatum ab S Augu. et Amb. diffinitum sufficienter sit entitas positiua, uel tantum priuatio boni formaliter

Distinctio 36

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omne peccatum, et omnis culpa sit alicuius peccati poena

Distinctio 37

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum deus sit causa efficiens immediata actualis culpae quantum ad actum importatum propctum subiectiue

Distinctio 38

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum uoluntatis finis, et intentionis sit distinctio realis, aut tantum rationis

Distinctio 39

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum synderesis, quae rationis scintilla dicitur, et conscientia, sint in intellectu, aut effecti

Distinctio 40

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum ex sola intentione finis attendatur bonitas operis

Distinctio 41

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum inter humanos actus, aliquis indifferens sit dicendus

Distinctio 42

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum actus exterior, qui a uoluntate imperatur, habet bonitatem uel malitiam propriam, propter quam magis, quam solus interior uoluntati imputatur

Distinctio 43

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum omne peccatum ex malitia commissum, sit peccatum in spiritum sanctum

Distinctio 44

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccandi potentia sit a deo creatura rationali concessa

Liber 3

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 6

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 7

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 19

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 20

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 21

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 22

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 23

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 24

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 25

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 26

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 27

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 28

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 29

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 30

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 31

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 32

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 33

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 34

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 35

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 36

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 37

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 38

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 39

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 40

Praeambulum

Quaestio 1

Liber 4

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sacramenta legis novae sint causae effectivae gratiae.

Quaestio 2 : utrum congruebat institui sacramenta in cuiuslibet legis tempore pro lapsi hominis reparatione

Quaestio 3 : utrum cerimoniae ueteris legis quae dicuntur sacramenta generali uocabulo: contulerunt gratiam rite utentibus ex opere operato

Quaestio 4 : Utrum circumcisionis sacramentum masculis currente lege necessarium, institutione baptismi factum sit mortiferum

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : UTRVM sacramenta nouaelegis in septenario numero a christo instituta, sint sacramentis caeteris perfestiora

Quaestio 2 : Utrum baptismate Ioannis baptizati, erant baptismo christi iterum baptizandi

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum baptismiChristi sit una eademque materia, et forma ad eius effectus consecutionem necessaria

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum effectus baptismi in non indigne suscipiente sit infusio uirtutum, et gratiae, ac remissio culpae, et poenae

Quaestio 2 : utrum omnes suscipientes baptismum aequaliter accipiant sacramentalem eius effectum

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccet mortaliter, qui a malo ministro verum baptisma suscipit scienter

Distinctio 6

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum ad veritatem baptismi ex parte baptizantis requiritur certus gradus, conditio, et qualitas ministrantis

Quaestio 2 : Utrum characteris impressio sit in iterabilitatis baptismi causa, uel ratio

Praeambulum

Distinctio 7

Quaestio 1 Vtrum confirmatio sit sacramentum noualegis irreiterabile, a solis episcopis dispensabile

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum eucharistia nouae legis sacramentum conuenienter fuerit a christo post coenam ultimam institutum

Quaestio 2 : utrum cum figurarum praecedentium pluralitate salue tur unitas sacramenti eucharistiae

Quaestio 3 : utrum a christo instituta sit certa uerborum forma ad essentiam eucharistiae: uel eius consecrationis necessaria

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum manducatio eucharistiae sacramentalis, aut spiritualis sit de necessitate salutis

Quaestio 2 : Utrum solum mortale peccatum reddat accedentem huius sacramenti indignum

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omnes proprietates corpori christi inexistenres in caelo conueniant eidem in eucharistiae sacramento

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum substantia panis, et uini in corpus, et sanguinem christi conuersa, maneat cum eisdem sub sacramenti forma

Quaestio 2 : utrum materia eucharistiae sit panis triticeus, et naturalis liquor vini

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum accidentia, quae sine subjecto subsistunt in eucharistia: agant et patiantur tanquam subjecto inhaerentia

Quaestio 2 : utrum ad consequendum eucharistiae fructum frequenter sit conicandum

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2 : utrum haeretici ab haeresi condemnata nominati: sint in ecclesia catholica tolerandi

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum sine paenitentia possit deseri peccatum post baptisma conmissum

Quaestio 2 : Utrum per poenitentiae sacramentum deleatur mortale peccatum

Quaestio 3 : utrum poenitens post uerum paenitentiam possit recidiuando in peccatum cadere: et quoties ceciderit, per ueram paenitentia a peccatis resurgere

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum existens in pluribus peccatis mortalibus: de aliquibus possit uere poenitere, ita quod non simul de omnibus

Quaestio 2 : Utrum restitutio, qua alienum iniuste occupatum suo domino redditur: sit aliquid poenitentiae; per quam peccatum remittitur

Quaestio 3 : utrum omnes fures raptores, ac eorum participes teneantur ad restitutionem rerum singularum a suis dumis alienatarum

Quaestio 4 : utrum inbello acquisita sint suis dominis restituenda

Quaestio 5 : Utrum habentes temporale dominium in subditos, omnia teneantur restituere, in quibus inueniuntur subditos tam suos, quam alienos aggrauasse

Quaestio 6 : Utrum ministri iustitiae exacta a partibus propter actus iudiciales, uel ad iudicium requisitos, teneantur restituere: et iustitiam: partibus gratis ministrare

Quaestio 7 : Utrum praeficientes ad officia, dignitates, uel beneficia personas minus idoneas teneantur recompensare damna, et negligentias per huiusmodi personas commistas

Quaestio 8 : Utrum beneficiati, aut prae bendati in ecclesia intrantes sinistre: uel negligentes onera eis imposita perficere: teneantur subleuata restituere

Quaestio 9 : Utrum falsarius acquirens aliquid per dolum falsitatis teneatur ad restitutionem taliter acquisiti damnificatis

Quaestio 10 : Utrum fraudans proximum in negotio, mercantiis, uel labore teneatur fraudato damna restituere

Quaestio 11 : Utrum possidens aliqua per usurariam acquisitionem teneatur de necessitate salutis ad eorum restitutionem

Quaestio 12 : Utrum habentes census, uel redditus annuos temporales, uel perpetuos teneantur ad restitutionem huiusmodi uendentibus, seu donantibus

Quaestio 13 : Utrum acquisitum per turpe lucrum sit de necessitate salutis restituendum

Quaestio 14 : Utrum titulo praescriptionis acquisita sint restitutioni in foro conscientiae ob noxia

Quaestio 15 : Utrum damnificans proximum in bonis corporis: teneatus ad damni restitutionem de necessitate salutis

Quaestio 16 : Utrum damnificans alium in fama, teneatur restituere damna hac occasione illata

Quaestio 17 : utrum damnificans proximum in spiritualibus bonis teneatur ad eorundem restitutionem damnificatis

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum partium paenitentie: quad sunt contritio cordis: confessio oris: et opis satisfactio: principalior sit interna contritio

Quaestio 2 : Utrum satisfactio paenalium operum requiratur ad perfectam remissionem peccatorum

Quaestio 3 : Utrum ieiunium ecclesiae trasgredientes obliget ad mortale

Quaestio 4 : utrum etet eleemosyna, quae est pars satis factionis: sit de consilio, aut de necessitate salutis

Quaestio 5 : Utrum uenialium peccatorum paenitentia sit ad salutem necessaria

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum confiteri peccata sacerdoti sit necessarium ad salutem mortaliter peccanti

Quaestio 2 : Utrum quilibet obnoxius peccato mortali teneatur confiteriproprio sacerdoti

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum potestas clauium data ecclesiae extendat se ad remissionem reatus, et culpae

Quaestio 2 : Utrum virtute clauium ecclesiae, homo possit hominem exconmunicare

Quaestio 3 : Utrum omnis participans ex communicato maiori excommunicatione in diuinis, et humanis, sit excommunicatus, et peccet mortaliter in casibus non exceptis

Distinctio 19

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum cuilibet, et solieuangelico sacerdoti conferantur claues in susceptione. sacerdotii

Distinctio 20

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum poenitentia peccatori ad uitam necessaria, ptedatur usque ad terminum uiae in hac praesenti uita etc

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum confessor teneatur celare peccatum sibi quocumque detectum in confessione etc.

Distinctio 22

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum confessor teneatur celare peccatum sibi quocumque detectum in confessione etc.

Distinctio 23

Praeambulum

Prev

How to Cite

Next

Quaestio 1

1

QVAESTIO VNICA. CIRCA hanc distinctionem quaeritur, utrum in christo fuerunt plures uoluntates sibi in uolito semper conformes. Tribus articulis quaestio absoluetur, notabilium scilicet conclusionum, & dubiorum

2

Ā¶ Quantum ad primum notandum, quod sicut in una Christi hypostasi sunt duae naturae uere, & realiter distinctae, diuina scilicet, & humana: ut ex supradictis patet ita consequens est, quod in ipsa sint utriusque naturae proprietas, & potentiae: ut uult Dama. lib. iij. Tamen descendendo specialiter ad uoluntatem aduertendum, quod nomemn uoluntatis accipitur, quandoque generaliter, & large pro quo libet appetitu, siue rationali, siue sensisitiuo, siue naturali. Alio modo stricte & proprie tantum pro appetitu libero, qui sequitur cognitionem intellectiuam siue rationis: unde in homine totponuntur appetitus, quot potentiae appraehensiuae: & ita sicut est alia appraehensiua gustus: alia uisus: alia auditr: alia odoratus: alia tactus: ita est alia uirtus appetitiua propria huius, & illius: alia quoque est delectatio propria consequens hanc apprae hensionem, & illam: communiter tamen de appetitu sensitiuo loquimur, sicut de uno, qui sequitur imaginatiuam. Quia sicut illa uirtus imaginatiua appraehendit obiecta omnium sensuum, & in praelentia, & absentia: sic suus proprius appetitus delectatur in illis, si sint conuenientia: uel dolet si sint disconuenientia. Sed sicut non obstante illo sensucommuni, qui dicitur imaginatiua apphensiua omnium objectorum possibilium, nihilominus ponuntur sensus particulares appraehensiui obiectorum particularium distinctorum: ut uisus uisibilium tanĀ¬ tum: auditus sonorum &c. Sic non obstanteappetitu consequentia imaginationem, qui potest appetere singula sensibilia, si sint conuenientia: & refutare, ac dolere si sint, disconuenientia, oportet nihilominus ponere appetitus particulares distinctos per ter illum communem sensitiuum, consequentes particulares potentias appraehensiuas, quae dicuntur sensus exteriores. Et sicut ponitur distinctio in appraehensiuis: sic in appetitiuis: qualis autem sit illa distinctio uisum est in. ij. distin. xvi. Praeter autem illas potentias ponitur appetitus, seu uoluntas naturalis: de quo magis dubium est, an sit distincta a uoluntatelibera uel non.

3

Ā¶ Pro quo secundo notandum, quod uoluntas naturalis accipitur tripliciter. Vno modo generaliter pro inclinatione naturali rei cuiuslibet ad suam propria perfectionem, & haec inclinationon est aliquid distinctum a re ipsa: neque est aliquis actus elicitus, sed est res ipsa nata ex conditione naturae recipere, prpriam perfectionem, aut talem produce re, secundum dicitur: materia inclinatr, & appetit formam: & agens inclinatur ad agendum.: Pot etiam illa inclinatio; dici proprietas, siue forma accidentalis natura rei consequens, ut grauitas, per quam graue mouetur ad locum naturalem. Nec est aliquid absolutum distinctum ab appetente, & eius proprietate: & illa inclinatioquandoque est aptitudinalis: quiamoque actualis. de qua infra dis. xxiij q. i. in dub. iij. Sed uide, ne dicta hic aliquo modo contradicant dictis infra. Ista ergo uoluntas naturalis non distinguitur a uoluntate libera in homine: sed eadem potentia appetitiua, quae est realiter aia hoins; est uoluntas naturalis, & uoluntas libera: licet alia roione dicitur uoluntas naturalis, & alia ratione libera. Libera enim dicitur in ordine ad actumelicitum, quem habet in sua potestate. Naturalis inquantum nata est recipere perfectionem aliquam, aut recepta coseruare a contrario. Sedo modo accipitur uoluntas naturalis, ut distingui tur contra potentiam supernaturalem: & sic uoluntas naturalis, siue in puris naturalibus existens est uoluntas non informata donis gratuitis, de quo diĀ¬ ctum est in. ij. dist. xxiij. Tertio modo accipi tur uoluntas naturalis pro uoluntate eliciente, uel recipiente actum conformeninclinationi naturali, quae semper est ad commodum: siue illum eliciat libere, siue necessario ad ostensionem commodi: ut dictum fuit dist. xv. & de primis motibus. infra dist. xxiij. q. i. dub. iij.

4

Ā¶ Tertio notandum: quoluntatem unam alteri conformati, eliciendo actum potest contingere tripliciter: ut tangit Ockam distinct. ultiprimi sen, scilicet in obiecto seu uolito: in actu: in modo. In uolito, quando una uoluntas uult idem, quod uult alia: ut dum utraque uoluntatum tendit in idem obiectum. In actu, quando una uoluntas uult illud, quod alia uult ipsam uelle: ita quod ista actu elicit, quem alia uoluntas uult eam elicere: licet non respectu eiusdem ob jecti, uel noliti: ut si dominus prcipit ser uo aliquid uelle: quod tamen non uult per eum fieri: sicut dins praecipit Abraae immolare filium suum Isaac, quem tamen noluit immolari: Abraam habens uelle elicitum circa immolationem filij, habuit uoluntatem conformem uoluntat: diuinae in actu: non autem in objecto: In modo quando consimili modo uult una uoluntas, quo modo uult alia; ut quod uelit simpliciter, quod alia uult simpliciciter: aut sub conditione, quod alia uult sub conditione.

5

Ā¶ Quantum ad secundum articulum, est haec prima coclusio. In christo fuerunt plures uoluntates, diuina scilicet, & humana ab inuice realiter differentes. Probatur conclusioaucto. per magistrum in tex allegatis, & ratione. In christo fuerunt duae naturae diuina, & humana realiter tanquam in creatum, & creatum distinctae, quarum quelibet habet uoluntatem, uel peridentitate, ut diuina, uel ut partem essentialem, ut humana: ergo conclusio uera. Consequentia nota: & antecedens pro prima parte patet ex dictis supra dist. j. & seque Secunda pars patet: quia uoluntas diuina est eadem essentiae diuinae: ut patuit in primo. Et uoluntas humana: quia est realiter anima, quae est pars essentialis: non christi seu suppositi uerbi: quod est simplex, & incompositum: sed naturae humanae asĀ¬ sumptae; quae quia est creatura, differt realiter secundum se tota, & omnes suas partes a creatrice essentia.

6

Ā¶ Secunda conclusioAccipiendo uoluntatem large pro quo libet appetitu, in Christo triplex est uoluntas humana rationalis, sensitiua, & naturalis: non re, sed nomine distincta Prima pars probatur, quia in christo est humana natura perfecta: ergo in eo sunt quaecunque ad eius perfectionem requiruntur. Sed haec triplex uoluntas est de perfectione humanae naturae: quia pars eius essentialis, & formalis: ergo &c. Secunda pars probatur: quia illi appetitus in homine sunt una anima realiter, quae est simplex, & indistincta: ut habitum est in. ij. dist. xvi. nisi diceretur, quod natura lis appetitus esset tota natura humanam, & non anima tantum: tunc consequenter dicendum foret, quod appetitus naturalis distinguitur ab aliijs, sicut totum a parte. Tertia pars probatur: quia illi appetitus sortiuntur diuersa nomina: quae non sunt synonyma propter diuersitatem a ctuum, quos connotant: de quo latius in. ij. loco statim alleg.

7

Ā¶ Tertia conclusioVoluntas rationalis uolitione absolutain christo semper conformabatur uoluntati diuinae in uolito. Probatur: quia uo luntas rationalis in Christo fuit rectissima: sed omnis uoluntas recta conformis est suae regulae in uolito scito esse tale: ergo. Non enim potest uoluntas recta contraria, aut difformis esse fuae regulae uolendo aliud, quam uoluntas, quae est sua regula, dum nota fuerit: sed diuina uoluntas est regula omnium uoluntatum rationabilium creaturarum: nunc autem uoluntas rationalis in Christonouit per intellectum omnia uolita a uer bo, tam cognitione beatifica, quam infusa: igitur.

8

Ā¶ Quarta conclusio. Voluntas rationalis in christo uolitione conditio nata, & sensualis, ac ut natura, aut ut sensui coniuncta, non semper fuit conformis uoluntati diuinae in re uolita. Patet conclusio quantum ad omnes partes ex dictis supra distinct. xv. nam uoluntas diuina uoluit Christum pati, & mori: sed uoluntas humana rationalis conditiona ta: & uoluntas sensualis, quae est appeĀ¬ titus sensitiuus; etiam uoluntas, ut natura: & ut coniuncta appetitui sensitiuo, passionem & mortem horruit: ut dictum est sup.

9

Ā¶ Quinta conclusio. Quantum ad uolendi actum quae libet uoluntas in Christo homine perfecte conformabatur uoluntati diuinae. Probatur quaelibet uoluntas humana in Christo sic uoluit, quomodo eam uelle diuinae uoluntati complacuit: igitur. Consequentia nota. Antecedens probatur: quia quamuis deus non uellet hoc, quod sensualitas, uel uoluntas, ut natura sensui coniuncta uolebat: uolebat tamen illum actum utriusque uoluntatis inquantum secundum Dama. permittebat unicuique partium animae agere, & pati quod sibi erat naturale, & proprium, quantum expediebat ad finem redemptionis humanae, & ostensionem ueritatis naturae: ut dicit sanctus Tho. dilc. praesenti q. ij. Voluit ergo diuina uoluntas sensualitatem Christi, & uoluntatem, ut natura &c. ad oppositum sui uoliti, & ad commoda naturae inclinari secundum propriam conditionem.

10

Ā¶ Sexta conclusio. Quaelibet uoluntas in Christo conformabatur uoluntati diuinae, quoad omnem modum fui actus, quo uoluit eam uelle. Patet; quia uoluit diuina uoluntas uoluntatem humanam rationalem absolute uelle mortem, & nolle ex conditione: & utrumque sic uelle, & nolle ex charitate. Caetera sic uelle secundum conditionem naturalem cuiuslibet: & sic quaelibet uoluit: ergo in modo uolendi uoluntatis humanae cum diuina in Christo plena concordia fuit

11

Ā¶ Quantum ad tertium articulum est primum dubium: utrum in Christo fuerit rebellio sensualitatis contra rationem. Et uidetur, quod non: quia in beatis non est talis rebellio: cum in eis sit plena satietas omnis desiderij, & appetitus: sed Christus fuit uerus compraehensor, & caeteris beatior: igitur nec in Christo fuit talis rebellio. In oppositum est conclusio quarta cum dictis dis. xv. Item Christus eluriuit secundum sensualitatem. Mat. iiij. & tamen ad tentatoris suggestionem comedere noluit. Item in cruce sitiuit. Sitio, inquit. Ioxix. & tamen dum gustasset, bibere noĀ¬ luit. Matth. xxvij. & sic uoluit aliquidsecundum appetitum sensitiuum, quod noluit secundum uoluntatem rationis: ergo rebellio. Respondetur secundum beatum Tho. dist. praesenti. q. ij. ar. ij. quod pugna, seu rebellio sensualitatis ad rationem in nobis ex tribus causatur. Primo ex diuersi tate uolitorum: quia sensus naturaliter inclinatur, & appetit carni conuenientia, quae nonnunquam uoluntas rationis libere respuit: ut patet de continente. Secundum patet: quia sensualitas in suum uolitum effrenate, & sine regimine rationis fertur. Tertio: quia sensualitas effre nate tendens in suum uolitum, motum rationis retrahit, uel impedit in toto, uel in parte. Haec duo ultima in Christo non fuerunt: non enim fuit in appetitu sensitiuo aliqua inclinatio actus, uel de lectatio contra uolitionem rectam: cuius duas causas addit Ockam in suo. iij. q. xij. Vna, quia deus non coegit cum appraehensione sensitiua ad causandum talem actum, uel delectationem. Vff el secundo: quia habuit multas uolitiones rationis: uel unam intensam, per quam tales actus sensitiui appetitus impediuntur. Si cut patet per experientiam, quod aliquis habens actum desiderij, uel delectationem in appetitu sensitiuo: respectu praedicti actus potest tam intense cogitare, & uelle ad oppositum: puta cogitare passionem Christi: poenas inferni: uel gaudia paradisi: quod totus ille actus appetitus sensitiui, & delectatio corrumpitur. Vnde patet, quod uolitio habet propriam efficaciam corruptiuam, uel productiuam super qualitates corporales: sicut etiam aliquis per solum actum uolendi, aut tristitiam acquirit, aut sanitatem: In Christo autem fuit intensissima contemplatio diuinorum: ideo non potuit surgere in eius sensu aliqua uitiosa rebellio impeditiua quomodolibet rationis in actibus suis. Etiam ut dicit Thom. nunquam motus sensualitatis in aliquid ferebatur, nisi praeordinaretur a ratione. Et sic quamuis uoluntas rationis non uellet illud uolitum, in quod sensualitas tendebat: uoluit tamen quod sensualitas in illud tenderet. Similiter sicut dictum est de uoluntate diuina, & hunana supra conclusione. v. & sic etiam motus sensualitatis non impediebat mod tum rationis: quia non erat uiolenta redundantia potentiae in potentiam in christo. Et ideo quantum ad uelle, seu appetere fuit sensualitas plenm subjecta rationi. Quantum uero ad uolitum fuit rebellio, quantum illam esse uoluit uoluntas rationis, & non ultra. Voluitautem quam tum istam conducere nouit (secundum regulam diuinae uoluntatis) ad libera tionem, ac redemptionem generis humani. Sic ergo omnes motus sensitiuis & uoluntatis, ut naturae: & ut appetitur sensitiuo coniunctae fuerunt uolitia uoluntate rationis: ut per haec dolor passionis augeretur: & copiosa fieret redemptio peccatorum. Per hoc patet ad dubium.

12

Ā¶ Ad rationem ante oppositum dicitur, quod licet Christus fuit beatior caeteris, quantum ad portionem superiorem: tamen eius beatitudo no redundabat in uires inferiores: & ideo non fuit in Christo perfecta quietatiotem suum finferiorum, neque inferioris portionis rationis, sicut in caeteris beatis, ideo potuit in Christo esse aliqua rebellio.

13

Ā¶ Se cundo dubitatur de oratione Christi facta ad patrem in orto pro passionis ablatione: utrum christus oras patrem pro calicis trans latione uoluerit liberari ab imminente passione. Quod sic: quia alias ficte orasset. Ficte enim orat, qui illud, pro quo orat, neque uult, neque desiderat.

14

Ā¶ In oppositum est illud Esa. siij. Oblatus est: quia uoluit. Respondetur breuiter post beatos Tho, & Bona. per quatuor propositiones.

15

Ā¶ Prima Orare non conueniebat Christo secundum diuinitatem: sed tantum secundum assumptam humanitatem. Probatio partes primae: quia secundum Dama. Gratio est ascensus mentis in deum: & ita est inferioris ad superiorem: & minoris ad maiorem: sed Christus aequa lis fuit patri secundum diuinitatem: & ideo nihil, quod in minorationem sonat Christo attribuendum est secundum deitatem: ideo sicut secundum illam non obedit patri: sed cunctis imperat cum patre: ita secundum eandem non orauit patrem: sed cum patre orantibus petiĀ¬ ta concessit. Secunda pars patet: quia omnis oratio est inferioris ad superio rem pro supplemento alicuius Idefectus, quem inferior non sufficit subleuare: sed Christus secundum naturam humanam fuit minor patre: secundum illam etiam uarios assumpsit defectus: ut moriendi necessitatem, & poenalitate, ad quorum amo tionem non suffecit natura humana in christo: ut dictum est praecedenti dist. Itemad subleuationem defectuum spiritualium suo rum membrorum, & collatione spiritualium chrismatum secundum humanitatem non suffecit: cum solus deus peccata dimittit, & gratiam infundit: non ut homo, sed ut deus: ergo pro his secundum humanita tem patrem orare congruebat.

16

Ā¶ Secunda propositio. Christus eo modo pro calicis trans latione orauit, quo ipsum a se transferri uoluit. Patet propositio: quia non uoluit eum trans ferri simplici, & absolute secundum uoluntatem rationis; sed conditionaliter: ideo & conditionaliter orauit, dicens. Si possibile est, scilicet secundum diuinam praeordinationem. Et itetum. Non mea: sed tua uoluntas fiat. suam uoluntatem dicens uoluntatem sensualem, aut carnis infirmae: non portionis spunalis ad sufferendum promptae. Quon aut, & secundum quam animae partem pati uoluit: & secundum quam noluit, supra dictum est disxv.

17

Ā¶ Tertia propositio. Quanuis Christu secundum rationem, orationem patri proposuit: hanc tamen ut sensualitatis aduocatus in eius persona obtulit. Primum patet: quia sensualitas: ut talis patrem deum noscere non potuit. cum pater deus spiritus sit: & ita in sensibilis: & ideo patrem inuocare non potuit. Incognitus enim non potest oratione inuocari. Gratio ergo facta est, & patri proposita per Christum seeundum rationem, secundum quam nouit patrem. Secunda pars probatur: quia orando pposuit patri appetitum iensualitatis, quae simpliciter pati refugit: ergo prosensualitate non pr ratione orauit: sed sensualitatis aduocatus fuit

18

Ā¶ Quarta ppositio. Gratio christi in omi eo quid absolutem uoluit, est exaudita: non autem in eo, quod uoluit conditionaliter aut uoluntate ut natura. Prima pars patet: quia Christus absolute semper uoluit concordare uoluntati diuinae: ergo quaecunque illa uolun tateorauit, obtinuit. Haec autem est uo luntas rationis, quae simpliciter, & abso lute dicitur uoluntas. Et de hac dicit apostolus. Heb. v. Qui in diebus carnis suae preces supplicat onesque ad eum, qui posset illum saluum facere a mortes cum clamore ualido, & lachrymis offerens: exauditus est pro sua reuerentia. Secunda pars patet: quia multa orauit pro se, & suis membris: quae tamen non simpliciter uoluit: sed sub conditione: ut illud in cruce. Pater dimitte illis: quia nesciunt, quid faciunt. Non hoc absolute uoluit: sed conditionaliter: si conuersi poenitentiam agerent. Et per hoc possunt, multae scripturae concordari: quarum aliquae asserunt christum non exauditum, ut illud ps. Clamabo per diem, & non exaudies. Aliquae asserunt semper exauditum: ut illud lo. xi. Ego autemsciebam, quia semper me audis.

19

Ā¶ Per hoc ad rationem dicitur, oratio christi non fuit ficta. Tum quia non fuit nisi pro eo, quod uolebat appetitus sensitiuus, in cuius persona orationem proposuit. Tumquia, ut dicit sanctus Bonauen. quia illae orationes (li cet exauditus non sit) non tamen fuerunt frustra, quia magis fuerunt ad nostram eruditione, quam ad petiti impetra tionem. Similiter magis ad ueritatis humanae naturae ostensionem, ac pietatis, & misericordiae. Etiam ad ostendendum, erat deo obediens, & non contrarius, dum orando eum, ut suum principium recognoscebat: ut dicit sanctus Tho. Item ad nostrae imbecillitatis confirmationem: ut non diffidamus, si pericula passionum perhorremus: & per hoc spem erexit in nobis contra naturalem aduersitatis timorem. Item ut ostenderet uoluntatem nostram diuinae uoluntati in omnibus subi jciendam: praesertim ineo, quod addidit in conditione apposita. Veruntamen non sicut ego uolo: sed sicut tum. Et in hocordinauit in nobis charitatem, quae effectum nostrum diuinae uoluntati per omnia conatur subijcere: unde magis in oratione pro nobis orauit, quae pro se. Haec Bona. Et ad hoc facit uerbu Hila. x. de trinit. secundum quod allegat, & exponit magister in fine psentis dist.

20

Ā¶ Vltimo dubitatur utrum christus secundum quod homo dubitauit de sua passione: & uidetur quod sic: quia dicit Amb. 113. de trinit Christus, ut homo dubitauit, ut habetur in littera.

21

Ā¶ In oppositum: in christo non fuit ignorantia, ergo nec dubitatio: quia dubitatio praesupponitignorantiam.

22

Ā¶ Pioresponsione aduertendum secundum beatum Thom. dubitatio dupliciter accipitur. Vno modo proprie pro motu intellectus in utramque partem contradictionis cum formidine determinandi alteram. Et sic uidetur esse priuatio assensus utriusque partis contradictoriarum eis appraehensis: nam qui duo contradictoria appraehendit, & neutri assentit; dubitat utrumque: itaque uidetur, quod dubitatio nihil positiuum dicat per ter appraehensionem propositionis scilicet priuationem assensus utriusque contradictoriarum. Alio modo capitur dubitatio improprie, ut transfertur ad formidinem assectus in aggrediendo, uel sustinendo terribile. sic dicimus de formidoloso, quod dubitat aggrediinimicos. Primo modo dubitatio contingit ex defectu scientiae: quia ne scit, quae partium sit uera. Secunm do contingit ex infirmitate, & defectu fortitudinis.

23

Ā¶ Tunc dicitur ad dubium, quod in christo non fuit dubitatio de passione primo modo, quam certissime nouit imminere secundum omnes circumstantias: nam plenus fuit gratiae, & ueritatis. Sed secundo modo: quia in christo fuit infirmitas carnis, quam laesionem mortis imminentem sensus trepidauit. Ideo erat talis trepidatio in sensualitate: quamuis esset summa securitas in ratione, quae auxilium diuinum imminere uidebat: quid sensus appraehendere non potuit. Et per hoc dicitur ad Amb. quod loquebatur de dubita. tione secundo modo quantum ad sensualitatis timorem, quem dum ostendit, uidebatur hominibus dubitare: & non quam tum ad rationem. Et hoc est, udicit magister, quod Amb. uoluit, quod christus dubitauit: non secundum dubitationis affectum: sed dubitantis gessit modum: ut hominibus dubitare uideretur. Et tantum de illa quaestione.

PrevBack to TopNext

On this page

Quaestio 1