Text List

Table of Contents

Only show available transcriptions

Commentarius in Libros Sententiarum

Liber 1

Prologus

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sit possibile intellectui viatoris habere notitiam evidentem de veritatibus theologicis

Quaestio 2 : Utrum notitia evidens veritatum theologicarum sit scientia proprie dicta

Quaestio 3 : Utrum passio scibilis de aliqua scientia proprie dicta distinguatur ab ea realiter

Quaestio 4 : Utrum omnis passio sit demonstrabilis de subiecto primo

Quaestio 5 : Utrum in omni demonstratione diffinitio sit medium demonstrandi

Quaestio 6 : Utrum sola propositio per se secundo modo est scibilis proprie dicta

Quaestio 7 : Utrum theologia quae de communi lege habetur a theologis sit scientia proprie dicta

Quaestio 8 : Quaestio 8

Quaestio 9 : Utrum Deus sub propria ratione deitatis sit subiectum theologiae

Quaestio 10 : Utrum sola operatio potentiae sensitivae sit praxis

Quaestio 11 : Utrum notitia practica et speculativa distinguuntur per fines, vel penes obiecta

Quaestio 12 : Utrum habitus theologicus sit practicus vel speculativus

Distinctio 1

Quaestio 1 : Utrum tamen omni alio a Deo sit utendum

Quaestio 2 : Utrum frui sit actus solius voluntatis

Quaestio 3 : Utrum fruitio sit qualitas distincta realiter a delectione

Quaestio 4 : Utrum solus deus sit debitum obiectum fruitionis

Quaestio 5 : Utrum voluntas possit frui essentia non fruendo persona et econtra

Quaestio 6 : Utrum voluntas contingenter, et libere fruatur ultimo fine

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : De identitate essentiae divinae cum attributis

Quaestio 2 : Utrum perfectiones attributales sit realiter divina essentia

Quaestio 3 : Utrum aliquod reale possit distingui secundum rationem ab aliquo reali

Quaestio 4 : Utrum illud, quod immediate, et proxime denominatur ab intentione universalis, et univoci sit aliqua res vera extra animam intrinseca, et essentialis illis, quibus est communis, et univoca distincta realiter ab illis

Quaestio 5 : Utrum universale et univocum sit vera res extra animam ab individuo cui inest realiter distincta et ad multiplicationem individuorum realiter multiplicata et variata

Quaestio 6 : Utrum aliquid quod est universale et univocum sit realiter extra animam ex natura rei distinctum ab individuo quamvis non realiter

Quaestio 7 Utrum id, quod est universale, et commune univocum sit quodcumque realiter a parte rei extra animam

Quaestio 8 : Utrum universale univocum sit aliquid reale alicubi existens subiective

Quaestio 9 : Utrum aliquod universale sit univocum deo et creaturae

Quaestio 10

Quaestio 11

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum primum cognitum ab intellectu nostro sit divina essentia

Quaestio 2 : Utrum essentia divina sit a nobis cognoscibilis

Quaestio 3 : Utrum de Deo possumus habere plures conceptus quidditativos

Quaestio 4 : Utrum Deum esse sit per notum

Quaestio 5 : Utrum universale communissimum sit primum cognitum a nobis

Quaestio 6 : Utrum prima notitia intellectus primitate generationis sit notitia intuitiva alicuius singularis

Quaestio 7 : Utrum singulare potest distincte cognosci cognitionem entis, vel cuiuscumque universalis

Quaestio 8 : Utrum ens quod est commune ad decem praedicamenta, et ad deum et creaturam sit obiectum adaequatum et primum intellectus nostri

Quaestio 9 : Utrum in omni creatura sit vestigium trinitatis

Quaestio 10 : Utrum creatura rationalis sit imag trinitatis

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum haec sit concedenda: deus generat deum

Quaestio 2 : An haec sit vera: Deus est pater, et filius, et spiritus sanctus: et per totam questionem

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1 : An essentia generet, vel generetur

Quaestio 2 : Utrum filius generetur de substantia patris

Quaestio 3 : Utrum essentia divina sit terminus formalis generationis

Praeambulum

Distinctio 6

Quaestio 1 : Utrum pater genuit filium natura vel voluntate

Praeambulum

Distinctio 7

Quaestio 1 : Utrum potentia generandi in patre sit aliquod absolutum, vel respectivum

Quaestio 2 : Utrum absolutum sub ratione essentiae, vel ratione attributali sit potentia genetandi

Quaestio 3 : Utrum potentia generandi possit communicari filio a patre

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum divinae simplicitati repugnet esse in genere praedicamentali

Quaestio 2 : Utrum aliquod simpliciter simplex possit esse in genere

Quaestio 3 : Utrum omne genus dividatur in suas species per differentias divisivas generum et constitutivas specierum

Quaestio 4 : Utrum genus et differentia important eamdem rem primo

Quaestio 5 : Utrum deus possit diffiniri diffinitione non data per additamentum

Quaestio 6 : In omni diffinitione completissima debent poni omnes differentiae essentiales cum suo genere generalissimo

Quaestio 7 : Utrum solus deus sit immutabilis

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum filius vere generetur a Patre

Quaestio 2 : Utrum generatio in divinis sit univoca

Quaestio 3 : Utrum generatio in divinis sit univoca

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum voluntas sit principiun productivum spiritus sancti

Quaestio 2 : Utrum spiritus sanctus libere producatur

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Spiritus Sanctus procedit a patre et filio

Quaestio 2 : Utrum Spiritus Sanctus posset distingui a filio, si non procederet ab eodem

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum pater et filius sunt unum principium spiritans Spiritum Sanctum

Quaestio 2

Quaestio 3 : Utrum pater et filius spirant omnino uniformiter Spiritum sanctum

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum generatio filii sit spiratio

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Spiritui Sancto competat duplex processio temporalis et aeterna

Quaestio 2 : Utrum spiritus sanctus detur in persona proprie, vel tantum secundum dona sua.

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum persona divina visibiliter mittatur

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum praeter Spiritum Sanctum necesse sit ponere charitatem absolutam creatam animam formaliter informantem quo sit cara Deo et accepta

Quaestio 2 : Utrum aliquis actus potest esse meritorius sine caritate formaliter animam informante

Quaestio 3 : Utrum de facto omni actui meritorio creata caritas praesupponatur

Quaestio 4 : Utrum caritas possit augeri

Quaestio 5 : Utrum caritas praeexistens maneat in fine augmentationis

Quaestio 6 : Utrum augmentatione caritatis aliquid realiter differens a priori sibi adveniat

Quaestio 7 : Utrum illud quod in caritatis augmentatione additae sit eiusdem speciei specialissimae in caritate praecedente se parata ab ea

Quaestio 8 : Utrum donum dicat proprietatem personalem per totam quaestionem

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum donum dicat proprietatem personalem

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum personae divinae sint secundum magnitudinem perfecte aequales

Quaestio 2 : Utrum quaelibet persona sit in alia per circumincessionem

Distinctio 20

Praeambulum

Queaestio 1

Distinctio 21

Praeambulum

Questio 1 : Utrum haec sit concedenda, solus Pater est Deus

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum viator possit aliquod nomen imponere ad significandum distincte divinam essentiam

Distinctio 23

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum nomen persona sit terminus primae vel secundae intentionis

Distinctio 24

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum unitas qua Deus dicitur unus sit aliquis additum Deo

Quaestio 2 : Utrum persona in divinis dicatur secundum substantiam ut relationem

Distinctio 25

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum persona in divinis secundum substantiam vel relationem

Distinctio 26

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum personae divinae constituantur et distinguantur per relationes originis

Quaestio 2 : Utrum personae divinae constituantur et distinguantur per relationes sub ratione relationis vel alia

Quaestio 3 : Utrum omnes relationes divinae sint constitutivae personarum

Distinctio 27

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in eadem persona sint plures proprietates

Quaestio 2 : Utrum verbum intellectus creati sit vera

Quaestio 3 : Utrum solus filius sit verbum in divinis

Distinctio 28

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum innascibilitas sit constitutiva patris proprietas

Distinctio 29

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum principium univoce dicatur de omnibus illis in Deo, de quibus praedicatur

Distinctio 30

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omni auctoritate seculsa, facilius negari possit omnis relatio esse aliquid a parte rei quomodocumque ab absoluto, vel absolutis distinctum

Quaestio 2 : Utrum per rationem naturalem probari possit sex principia importare respectus extrinsecus advenientes absolutis distinctos

Quaestio 3 : Utrum de intentione philosophi fuit ponere quemcumque respectum a parte rei distinctum ab omnibus absolutis

Quaestio 4 : Utrum secundum rei veritatem sit ponendus aliquis respectus ab absolutis distinctis

Quaestio 5 : Utrum relatio temporalis Dei ad creaturam sit relatio realis

Distinctio 31

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum identitas, similitudo, et aequalitas in divinis sit relatio realis

Distinctio 32

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum pater sit sapiens sapientia genita

Quaestio 2 : Utrum pater et filius diligant se Spiritu Sancto

Distinctio 33

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 34

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum persona sit realiter essentia divina

Distinctio 35

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in Deo sit scientia ex natura rei

Quaestio 2 Utrum Deus intelligat omnia alia a se distincte

Quaestio 3 : Utrum essentia divina sit primum obiectum intellectus

Quaestio 4 : Utrum ad hoc quod Deus intelligat alia a se distincte requirantur necessario in eo distinctae relationes rationis ad sua intelligibilia

Quaesito 5 : Utrum Deus intelligat omnia alia a se per ideas earum

Quaestio 6

Distinctio 36

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum perfectiones creaturarum in Deo contentae ab aeterno distinguantur inter se realiter et a divina essentia

Distinctio 37

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum esse ubique et in omnibus rebus per essentiam, praesentiam, potentiam, sit proprium soli Deo

Distinctio 38

Distinctio 38

Quaestio 1 : Utrum Deus habeat scientiam determinatam, et necessariam omnium futurorum contingentium

Distinctio 39

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit plura scire quam scit

Distinctio 40

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sit possibile aliquem praedestinatum damnari et praescitum salvari

Distinctio 41

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in praedestinato sit aliqua causa suae praedestinationis et in reprobato causae suae reprobationis

Distinctio 42

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit facere omne possibile fieri a creatura

Distinctio 43

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit aliqua facere, quae non fecit, nec faciet

Quaestio 2 : Utrum plus conveniat Deo non posse facere impossibile, quam impossibilia non posse fieri a Deo

Distinctio 44

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit facere mundum meliorem isto

Distinctio 45

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum voluntas Dei sit causa immediata, et prima omnium rerum, quae fiunt

Distinctio 46

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum voluntas divina possit impediri per quamcumque potentiam creaturae

Quaestio 2 : Utrum per rationem naturalem probari possit quod voluntas divina semper impletur

Distinctio 47

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum Deus possit praecipere malum fieri

Distinctio 48

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum quaelibet voluntas creata teneatur se conformare divinae voluntati

Liber 2

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum creatio passio distinguitur a creatura.

Quaestio 2 : Utrum deus sit prima, et immediata causa omnium effectuum

Quaestio 3 : utrum deus et potuit mundum creasse ab aeterno

Quaestio 4 : VTRVM creare repugnet creaturae

Quaestio 5 : Utrum deus sit causa finalis omnium

Quaestio 6 : Utrum angelus, et anima intellectiua distinguantur specie

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum tempus sit mensura et angelorum

Quaestio 2 : Utrum et angelus sit in loco per suam substantiam

Quaestio 3 : Utrum angelus possit moueri localiter

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omnes angeli inter et se personaliter discreti, essentiali specie sint distincti

Quaestio 2

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum angeli boni, et mali in sua cratione fuerunt donis gloriae, gratiae, et naturae perfecti

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum angelus meruit suam beatitudinem in instanti creationis, aut in mora temporis, posterioris

Distinctio 6

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum primum peccatum primi angeli pertinens ad speciem superbiae fuerit simpliciter irremediabile

Distinctio 7

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum obstinatio diaboli in malo, stare possit cum libero eius arbitrio

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum angeli naturaliter incorporei possint assumere corpora, et in eis exercere opera uitae

Quaestio 2 : Utrum demones humana corpora possidentes illabantur animabus, et suis praestigiis illudant humanis sensibus

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum nouem angelorum ordines in hierarchia triplici scilicet dona gratuita, et officia sunt distincti

Quaestio 2 : Utrum per actus hierarchicos superiorum ordinum; angeli possunt inferiores illuminando mentaliter eis loqui

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omnes spiritus intellectuales a solo deo mittantur ad homines uiatores

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum cuilibet homini deputatur angelus bonus a natiuitatis suae principio usque ad praesentis uitae terminum, eius custodiae assignatus

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum materia prima sit aliqua entitas positiua a forma distincta

Quaestio 2 : utrum caelum habeat materiam eiusdem rationis cum materia illorum inferiorum elementorum, et mixtorum

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum lux a nocte prima distinguens diem causat lumen, tanquam distinctam a se qualitatem

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum aquae superiores per firmamentum ab inferioribus diuisae dic secunda sint de caelesti, uel elementari natura.

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum elementa, ex quibus constant animantium corpora, realiter manent in eis substantialiter

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sicut anima inĀ¬ tellectiua, sensitiua, et uegetatiua in eo dem homine: ita eiusdem animae potentiae in ter se, et ab anima sint distinctae

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum anima rationalis sit ex tradue ce, et educta de potentia materiae

Quaestio 2 : Utrum paradisus sit corporalis uoluptatis locus a deo a principio plantatus

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum in costa Ade fuerat ratio seminalis, peret quam de ea productum sit corpus mulieris

Distinctio 19

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum homo prostatu innocentiae habuit cor pus immortale

Distinctio 20

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum tantummodo electi fuissent in statu innocentiae geniti: et hi sta tim post generationem in gratia confirmati

Distinctio 21

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omne peccatum hominis oriatur ex tentatione daemonis

Distinctio 22

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccatum per protoplastum Adam conmissum non tantum pctonEuae, sed omnium sit grauissimum

Quaestio 2 : Utrum peccatum Adae fuit per ignorantiam excusabile

Distinctio 23

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum deus facere posset uoluntatem rationalis creaturae per naturam impeccabilem

Distinctio 24

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum portio animae superior, et portio inferior sint potentiae aliquo modo ad inuicem distinctae

Distinctio 25

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum liberum arbitrium sit aliquid a ratione, et uoluntate distinctum

Distinctio 26

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum operans. et cooperans gratia distinguantur realiter a charitate infusa

Distinctio 27

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum anima per actum elicitum a uoluntate, et gratia, qua informa tur: praemium aeternum de condigno mereatur

Distinctio 28

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum hominis liberum arbitrium possit sine gratia actum bonum moraliter eligere: peccata mortalia cauere, et diuina praecepta ad implere

Distinctio 29

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum homo in statu naturae integrae gratiam habuit, qua aeque efficaciter, sicut post lapsum mereri potuit

Distinctio 30

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum iustitia originalis in primo parente fuit donum supernaturale

Quaestio 2 : Utrum peccatum originale sit aliquid positiuum in anima, uel in carne

Distinctio 31

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccatum originale in anima prolis lege propagationis genite, contrahatur ab anima uel a carne

Distinctio 32

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum per sacramentum baptismatis tollatur reatus culpae originalis

Distinctio 33

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sicut et in prolem non transeunt proximorum parentum peccata: ita transfusi peccati poena in prole sit leuissima

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum malum, quod non est ab aliquo efficiente: sit a bono sicut a causa deficienti

Distinctio 35

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccatum ab S Augu. et Amb. diffinitum sufficienter sit entitas positiua, uel tantum priuatio boni formaliter

Distinctio 36

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omne peccatum, et omnis culpa sit alicuius peccati poena

Distinctio 37

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum deus sit causa efficiens immediata actualis culpae quantum ad actum importatum propctum subiectiue

Distinctio 38

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum uoluntatis finis, et intentionis sit distinctio realis, aut tantum rationis

Distinctio 39

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum synderesis, quae rationis scintilla dicitur, et conscientia, sint in intellectu, aut effecti

Distinctio 40

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum ex sola intentione finis attendatur bonitas operis

Distinctio 41

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum inter humanos actus, aliquis indifferens sit dicendus

Distinctio 42

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum actus exterior, qui a uoluntate imperatur, habet bonitatem uel malitiam propriam, propter quam magis, quam solus interior uoluntati imputatur

Distinctio 43

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum omne peccatum ex malitia commissum, sit peccatum in spiritum sanctum

Distinctio 44

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccandi potentia sit a deo creatura rationali concessa

Liber 3

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 6

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 7

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 19

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 20

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 21

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 22

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 23

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 24

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 25

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 26

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 27

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 28

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 29

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 30

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 31

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 32

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 33

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 34

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 35

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 36

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 37

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 38

Praeambulum

Quaestio 1

Distinctio 39

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2

Distinctio 40

Praeambulum

Quaestio 1

Liber 4

Distinctio 1

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum sacramenta legis novae sint causae effectivae gratiae.

Quaestio 2 : utrum congruebat institui sacramenta in cuiuslibet legis tempore pro lapsi hominis reparatione

Quaestio 3 : utrum cerimoniae ueteris legis quae dicuntur sacramenta generali uocabulo: contulerunt gratiam rite utentibus ex opere operato

Quaestio 4 : Utrum circumcisionis sacramentum masculis currente lege necessarium, institutione baptismi factum sit mortiferum

Distinctio 2

Praeambulum

Quaestio 1 : UTRVM sacramenta nouaelegis in septenario numero a christo instituta, sint sacramentis caeteris perfestiora

Quaestio 2 : Utrum baptismate Ioannis baptizati, erant baptismo christi iterum baptizandi

Distinctio 3

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum baptismiChristi sit una eademque materia, et forma ad eius effectus consecutionem necessaria

Distinctio 4

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum effectus baptismi in non indigne suscipiente sit infusio uirtutum, et gratiae, ac remissio culpae, et poenae

Quaestio 2 : utrum omnes suscipientes baptismum aequaliter accipiant sacramentalem eius effectum

Distinctio 5

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum peccet mortaliter, qui a malo ministro verum baptisma suscipit scienter

Distinctio 6

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum ad veritatem baptismi ex parte baptizantis requiritur certus gradus, conditio, et qualitas ministrantis

Quaestio 2 : Utrum characteris impressio sit in iterabilitatis baptismi causa, uel ratio

Praeambulum

Distinctio 7

Quaestio 1 Vtrum confirmatio sit sacramentum noualegis irreiterabile, a solis episcopis dispensabile

Distinctio 8

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum eucharistia nouae legis sacramentum conuenienter fuerit a christo post coenam ultimam institutum

Quaestio 2 : utrum cum figurarum praecedentium pluralitate salue tur unitas sacramenti eucharistiae

Quaestio 3 : utrum a christo instituta sit certa uerborum forma ad essentiam eucharistiae: uel eius consecrationis necessaria

Distinctio 9

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum manducatio eucharistiae sacramentalis, aut spiritualis sit de necessitate salutis

Quaestio 2 : Utrum solum mortale peccatum reddat accedentem huius sacramenti indignum

Distinctio 10

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum omnes proprietates corpori christi inexistenres in caelo conueniant eidem in eucharistiae sacramento

Distinctio 11

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum substantia panis, et uini in corpus, et sanguinem christi conuersa, maneat cum eisdem sub sacramenti forma

Quaestio 2 : utrum materia eucharistiae sit panis triticeus, et naturalis liquor vini

Distinctio 12

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum accidentia, quae sine subjecto subsistunt in eucharistia: agant et patiantur tanquam subjecto inhaerentia

Quaestio 2 : utrum ad consequendum eucharistiae fructum frequenter sit conicandum

Distinctio 13

Praeambulum

Quaestio 1

Quaestio 2 : utrum haeretici ab haeresi condemnata nominati: sint in ecclesia catholica tolerandi

Distinctio 14

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum sine paenitentia possit deseri peccatum post baptisma conmissum

Quaestio 2 : Utrum per poenitentiae sacramentum deleatur mortale peccatum

Quaestio 3 : utrum poenitens post uerum paenitentiam possit recidiuando in peccatum cadere: et quoties ceciderit, per ueram paenitentia a peccatis resurgere

Distinctio 15

Praeambulum

Quaestio 1 : utrum existens in pluribus peccatis mortalibus: de aliquibus possit uere poenitere, ita quod non simul de omnibus

Quaestio 2 : Utrum restitutio, qua alienum iniuste occupatum suo domino redditur: sit aliquid poenitentiae; per quam peccatum remittitur

Quaestio 3 : utrum omnes fures raptores, ac eorum participes teneantur ad restitutionem rerum singularum a suis dumis alienatarum

Quaestio 4 : utrum inbello acquisita sint suis dominis restituenda

Quaestio 5 : Utrum habentes temporale dominium in subditos, omnia teneantur restituere, in quibus inueniuntur subditos tam suos, quam alienos aggrauasse

Quaestio 6 : Utrum ministri iustitiae exacta a partibus propter actus iudiciales, uel ad iudicium requisitos, teneantur restituere: et iustitiam: partibus gratis ministrare

Quaestio 7 : Utrum praeficientes ad officia, dignitates, uel beneficia personas minus idoneas teneantur recompensare damna, et negligentias per huiusmodi personas commistas

Quaestio 8 : Utrum beneficiati, aut prae bendati in ecclesia intrantes sinistre: uel negligentes onera eis imposita perficere: teneantur subleuata restituere

Quaestio 9 : Utrum falsarius acquirens aliquid per dolum falsitatis teneatur ad restitutionem taliter acquisiti damnificatis

Quaestio 10 : Utrum fraudans proximum in negotio, mercantiis, uel labore teneatur fraudato damna restituere

Quaestio 11 : Utrum possidens aliqua per usurariam acquisitionem teneatur de necessitate salutis ad eorum restitutionem

Quaestio 12 : Utrum habentes census, uel redditus annuos temporales, uel perpetuos teneantur ad restitutionem huiusmodi uendentibus, seu donantibus

Quaestio 13 : Utrum acquisitum per turpe lucrum sit de necessitate salutis restituendum

Quaestio 14 : Utrum titulo praescriptionis acquisita sint restitutioni in foro conscientiae ob noxia

Quaestio 15 : Utrum damnificans proximum in bonis corporis: teneatus ad damni restitutionem de necessitate salutis

Quaestio 16 : Utrum damnificans alium in fama, teneatur restituere damna hac occasione illata

Quaestio 17 : utrum damnificans proximum in spiritualibus bonis teneatur ad eorundem restitutionem damnificatis

Distinctio 16

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum partium paenitentie: quad sunt contritio cordis: confessio oris: et opis satisfactio: principalior sit interna contritio

Quaestio 2 : Utrum satisfactio paenalium operum requiratur ad perfectam remissionem peccatorum

Quaestio 3 : Utrum ieiunium ecclesiae trasgredientes obliget ad mortale

Quaestio 4 : utrum etet eleemosyna, quae est pars satis factionis: sit de consilio, aut de necessitate salutis

Quaestio 5 : Utrum uenialium peccatorum paenitentia sit ad salutem necessaria

Distinctio 17

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum confiteri peccata sacerdoti sit necessarium ad salutem mortaliter peccanti

Quaestio 2 : Utrum quilibet obnoxius peccato mortali teneatur confiteriproprio sacerdoti

Distinctio 18

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum potestas clauium data ecclesiae extendat se ad remissionem reatus, et culpae

Quaestio 2 : Utrum virtute clauium ecclesiae, homo possit hominem exconmunicare

Quaestio 3 : Utrum omnis participans ex communicato maiori excommunicatione in diuinis, et humanis, sit excommunicatus, et peccet mortaliter in casibus non exceptis

Distinctio 19

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum cuilibet, et solieuangelico sacerdoti conferantur claues in susceptione. sacerdotii

Distinctio 20

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum poenitentia peccatori ad uitam necessaria, ptedatur usque ad terminum uiae in hac praesenti uita etc

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum confessor teneatur celare peccatum sibi quocumque detectum in confessione etc.

Distinctio 22

Praeambulum

Quaestio 1 : Utrum confessor teneatur celare peccatum sibi quocumque detectum in confessione etc.

Distinctio 23

Praeambulum

Prev

How to Cite

Next

Quaestio 1

Utrum omne peccatum hominis oriatur ex tentatione daemonis
1

QVAESTIO VNICA. CIRCA hanc distinctionem quaeritur. Vtrum omne peccatum hominis oriatur ex tentatione demonis.

2

Ā¶ Praemissis notabilibus ponentur conclusiones, deinde mouebuntur quaedam dubi tationes.

3

Ā¶ Quoad primum notandum. Ten tare ut dicunt doct. nihil aliud est, quam probare aliquid: uel experimentum sumere de aliquo, ut aliquid sciatur. Addunt aliquiprius incognitum; unde attribuitur deo homini & diabolus. Nam glol. Cassiod. super illud psalmus. Pro ba me domine, & tenta me. dicit. Tentat deus, ut erudiat, homo ut sciat: diabolus, ut seducat.

4

Ā¶ Attribuitur & mundo, & carni. unde faco. i. Vnusquisque tentatur a concupiscentia sua abstractus, & illectus. Vnde sub hac generalitate potest sic describi. Tentare est experimentalem notitiam alicuius in se uel in alio causare principaliter, uel occasionaliter. Dicitur experimentalem notitiam: quia secundum Alexand. parij quaest. exvij. & sanctum Tho. Tentare est experiri. Vnde notitia, quae per rationes, acquiritur: non acquiritur tentatio ne. Dicitur alicuius scilicet, & non taliter noti. Vnde sciens aliquid per rationes uel fidem, nihilominus tentande potest illud scire notitia causata per experientiam. Dicitur in se, propter hominem, & daemonem tentantem. Dicitur uel inalio: quia deus tentando non causat notitiam in se: quia notitia dei non causatur cum sit aeterna. Causat autem in illo, quem tentat: uel in aliis quos scire facit de tentato, quod nesciebant. Sic intelligitur omnis scriptura, qua Deus dicitur tentare, & sciat uel nunc quaside nouo aliquid scire possit, qui scit omnia antequam fiant: sicut illud. Tentauit dominus Abraam. Gen. xxij. & sequituribi. Nunc cognoui, quod timeas deminum, idest cognoscere te feci. Dicit principaliter propter Deum hominem uel diabolum; qui ex intentione cognoscendi aliquid, de aliquo tentant. Dicitur uel occasionaliter, propter carnem quae tentare dicitur, inquantum cogne sci potest per carnis concupiscentiam pullantem, uel mundum aduersis repelsentem, uel prosperis allicientem, qua lis sit homo. An uirture constans: an nobilis: & his diabolus frequenter utitur ad tentandum.

5

Ā¶ Ex hoc patet, quod licet immediatus finis tentationis, est scientia experimentalis in se uel in alio: ille tamen finis quandoqueimmo frequenter ordinatur in alium finem, bonum uel malum Vnde secundum sanctum Bonauent. quandoque tentans tentando intendit probare, aut approbare, siue probatum ostendere. Hoc modo tentat Deus, ut tentatum scire faciat: & experimentaliter cognoscere seipsum: sicut Deute. xiij. Tentat uos dominus deus uester: ut palam fiat utrum diligatis eum, an non in toto corde, & in tota anima uestra. Et Sap. iij. Deus tentauit illos, & inuenit eos dignos se: tamquam aurum in fornace probauit eos.

6

Ā¶ Aut secundo tentans intendit reprobum facere: sic tentat diabolus, ut peccatum inducat: secundum illud Act. v. Cur tentauit cor tuum Sathanas mentiri te spiritui sancto: & fraudare de praecio agri.

7

Ā¶ Aut tertio: quia intendit solum experimentum sumere eius, quem tentat: ut sciat, quid sit in eo. Sic homo tentat hominem seuel alium, sicut. j. Reg. xvij. de Dauid dicitur; Caepit tentare, si armatus posset incedere Et. iij. Reg. x. Venit regina Saba tentare Salomonem in enigmatibus. Sic magister tentat discipulum. Sic nonnulli tentant dominum, qui quasi incerti experiri uolunt Dei uirtutem, contra quos dicitur. Non tentabis dominum Deum tuum. Deut. vj.

8

Ā¶ Aut quarto: si pulsans non intendat: tamen ad eius pulsationem sequitur approbatio; uel reprobatio hominis. Sic caro tentat: quia ad eius tit illationem probatur homo, si resistit, uel reprobatur, si consentit: ut supra, Iaco. j. Vnusquisque tentatur a concupiscentia sua &c. Sic de mundo dicitur Haebre. xj. Lapidati sunt, tentati sunt, fecti sunt &c. Haec enim sanctia tprannis huius saeculi, passi sunt, & Sap. xiiij. Creaturae Dei factae sunt m odium, & in tentationem animae hominum: & in muscipulam pedibius insipientium. Sic autem capitur tentare indifferenter in bono, & malo. Aliquando accipitur tantum in malo; sic dicitur laco. j. Nemo cum tentatur dicant, quoniam a deo temtatur. Hoc de tentatione ad malum in telligitur. unde sequitur. Deus enim in tentator malorum est, ipse autem neminem tentat. Illo modo diffinit tentationem Cassiod. Tentatio est assimilatio boni ad fallendum. Et Hugo de sancto Victo re. Tentare est callide experiri, & quasiquibusdam blandis conatibus ante uioĀ¬ lentam pullationem probare. Accipiendo autem tentare sic in malo: tentare est officium proprium diaboli: sicut dicit glos. interlinea. j. Thessal. iij. super illud. Ne forte tentauerit uos is, qui ten tat. glol. idest solus diabolus, cuius ofcium est tentare. Nam etsi homo aliquam do sic tentat: hoc agit inquantum est minister diaboli.

9

Ā¶ Secundo notandum, quod licet tentatio multipliciter diuidi posset secundum diuersa causarum genera, prout late prosequitur Alexander de Hales parte. ij. quaest. exvij. membro, vj. Tamen secundum magistrum in tex tu ponitur duplex tentatio: exterior, & interior. Exterior, quando nobis extrinsecus malum uisibiliter suggeritur uerbo, uel signo aliquo: ut tentatus ad cor sensum peccati declinet. Interior, est quando inuisibiliter nobis malum intrinsecus suggeritur. Haec autem diuisio non est tentationis in genere: sed tentationis ad peccatum. quia de illa loquitur magister: non de ista, quae est ad probationem. Et ideo addit in primomembro: ut tentatus ad consensum peccati declinet. Quod etiam in secundo membro addendum est. alioquin membra diuidentia excederent diuisum, ut hic accipitur. Potest enim & tentatio ad probationem esse exterior, & interior. Quod etiam in primo membro dicit uisibiliter, capitur generaliter prosensibiliter. Nam secundum Beatum. Aug. super Gen. adliteram. Videre communiter se habet ad omnem sensum. sicut Exod. xx. dicitur. Cunctus populus uidebat uoces. Vnde per omnem sensum contingit esse exteriorem tentationem maxime tamen per uisum mediante signo: & per auditum mediante uerbo.

10

Ā¶ Est ergo tentatio exterior ostensic alicuius obiecti sensibilis a uirtute exteriori: ut appraehendens ad peccatum alliciatur. Hanc tentationem sempedicit esse a diabolo. quod uerum est mediate, uel immediate. Trequenter enim tentat per malos homines, & creaturas mundanas, quibus utitur tamquam instrimentis: ut supra dictum est.

11

Ā¶ Tentatio interior est motio hominis ad peccaticonsensum orta ab aliqua uirture interiori sine sensibili obiecto exteriori, ut cum oritur ex imaginatione, intellectu aut motiua uirtute, illa ut dicit magister quandoque sit ab hoste, aliquando a carne. Quandoque enim imaginatiua nostra ab hoste mouetur mouendo species uel habitus in sensu reseruatas, & per illas cognitiuam, & affectiuam ad peccati consensum: de quo dictum est supraque. ij. dist. ix. Quandoque est a carnis infectione spiritui rebellante, & quosdam bestiales motus in sensualitate ex citante. Hanc interiorem tentationem quae sit in carne, dicit magister non esst sine peccato: quia titillatio, quam care mouet, motus est bestialis, & illicitus ideo non sine peccato ueniali. Sed de isto uidendum erit inferius, dum siet semo de primis motibus. Tentatio autem, quae sit ab hoste, non habet peccatum necessario annexum, nisi ei consentiatur: sed est materia exercendae uirtutis Et quoniam tentatio a carne interius oppugnans de nostro contra nos roboratur: ideo difficilius uincitur. Verum hoc intelligendum est secundum sanctum Bonauen. respectu eiusdem peccati scilicet carnalis: Tentatio enim carnalis difficilius uincitur propter coniunctionem carnis ad spiritum, propter quam magis incuruat animam carnina turaliter inclinatam: secundum illud Eph. V. Nemo unquam carnem suam odio habuit, sed nutrit, & fouet eam. Huic igit carnali peccato difficilius resistitur propter carnis continuam molestia, cui con tinue adhaeret: quam propter hostis instigationem. Si uero fiat comparatio respectu diuersorum pctorum: ut puta tentatio carnis intelligit respectu pctorum carnalium, & tentatio hostis respectu spiritualium, sic se habentur excedentia, & excessa. Quidam enim homines sunt magis proniad peccata carnalia, puta ad incontinem tiam, quam ad superbiam, & his difficilius est resistere tentationi carnis, quam hostis. Quidam econuerso proniores sunt ad peccata spiritualia, quam ad carnaĀ¬ lia: ut qui magis desiderant honores, quam uoluptates. His difficilius est uincere peccata spiritualia, quam carnalia. quis autem sit indifferens ad utrumque; & aequaliter pronus quantum est de se ad utrunque; illi quodammodo difficilius est uincere carnalia: & quodammodo spiritualia. Carnalia propter magis intrinsecam & continuam adherentiam. Spiritualia propter maiorem boni promissi apparentiam, & latentiorem instigantis fallaciam, qui multa uitia sub specie uirtutis palliat. Transfigurat. no se in angelum lucis ij. Corum. xj. Et licet hostis sit fortior secundum illud Iob. xlj. Non est superterram potestas, quae comparetur ei. Sit etiam callidior, & occultior: secundum illud Apostoli. Non est nobis colluctatio aduersus carnem, & sanguinem: sed aduersus principes, & potestates, aduersus mundi rectores tenebrarumharum, contra spiritalia nequitiae in caelestibus. Ephe. vj. Tamen non permittitur tentare secundum totam suam potentiam, & astutiam: sed reprimitur potestate diuina, & etiam angelica. Et itadiuerlis respectibus habent se ut excedentia, & excessa.

12

Ā¶ Tertio notandum, quod aliquid dicitur esse causa alicuius directe, proprie, & immediate, quod scilicet immediate attingit esfectum. sic sol, est causa caloris. Alio modo indirecte, occasionaliter, & mediate, quod scilicet est causa. uel quia causat aliquam dispositionem ad effectum aliquem, ut secans ligna potest dici causa combustionis. De causa mediata, & immediata habes supra distinc. j. quaest. ij. Haec de articulo primo.

13

Ā¶ Quantum ad secundum articulum, est conclusio prima Nonquaelibet hominis peccata sunt a Daeimone tanquam a causa dire- cta, & immediata. Patet quia non omnia peccatacommittuntur diabolo immediate instigante. Multa enim siunt a libero arbitrio, & carnis corruptione. Vnde dicitur in sicclesiasticis dogmatibus. Non omnes cogitationes nostrae malae a diabolo excitantur, sed aliquoties ex arbitrij nostri motu emergut, & Orige. dicit. Etiam si diabolus non esset, homines haberent appetitum ciborum, & uenereorum, circa quae multa inordinatio contingit: nisi per rationem talis appetitus refrenetur. Refrenare autem & ordinare huiusmodi appetitum subiacet libero arbitrio. Ergo ex sola arbitrij negligentia in refrenando sine speciali, & immediata instigatione diaboli contingere potest peccatum. Item tentatio carnis distinguitur a tentatione diabol, isecundum magistrum in prae senti distin ergo possunt separari, & ita peccare aliquis sola tentatione carnis.

14

Ā¶ Secunda conclusio. Omne peccatum hominis mediate, uel immediate oritur ex tentatione daemonis. Probatur: quia daemon est causa mediata omnis peccati: quia instigauit primum hominem ad peccandum, ex cuius peccato in totogenere humano consecuta est quaedam pronitas ad omnia peccata.

15

Ā¶ Item omne peccatum oritur ex tentatione aliqua. Nemo enim ad malum aspiciens operatur secundum Diony. Nemo. no. operatur aliquid propter finem ab eointentum, ut malum: sed ad minus sub ratione boni honesti, aut delectabilis, aut utilis: sed omnis tentatio est a daemone, uel a carne. Tentatio autem a carne etiam est adaemone tanquam a mouenteprimo, uel inediato: quia omnis tentatio carnis est ex eius corruptione, quae ertum habet ex prima hominis tentatione. Et ita intelligenda est auctoritas Hiero. super illo Plalmus. Declina amalo, & fac bonum. Mala omnia ab instinctu diaboli procedunt: sicut bona ab instinctu dei. Verum ibi Iy sicut, non dicit omnimodam similitudinem; quia mala omnia procedunt ex instinctu dia boli mediate, uel immediate. Bona autem omnia procedunt a deo inimediate. Est enim deus causa immediata omnium es fectuum positiuorum: ut dictum est. q. ij. distinct. i.

16

Ā¶ Itemillud Diony. c. iiij. de diui. no. Multitudo daemonum est causa omnium malorum sibi, & alijs. Et illud Damasce. Omnis malitia, & omnis immunditia a diabolo excogitatae sunt.

17

Ā¶ Quantum ad tertium articulum dubi tatur primo. Vtrum tentatio, qua diabolus tentat hominem, oriatur ab inuidi: uel superbia diaboli. Responsio secundum sanctum Bona. Haec duo peccata superbia & inuidia, sunt pene inseparabilia: & unum comitatur ad alterum. Superbus enim amat excellentiam: & ita nullum uult parem: & per hoc appetit excellentiam singulariter possidere: & ideo statim actu uel habitu inuidet: cum nolit bonos consimili bono: quod appetit: alterum communicare. Mens ergo diaboli his duobus uitiis possessa est nam ex his uitiis ut dicit Augustinquae prius fuit Lucifer diabolus factus est, uidens statum hominis, in quo potuit cadere, & ascendere: & cadendo sub diabolica potestate redigi, ascendendo ad supernam ciuitatem: unde ipse cecidit peruenire ex superbia motus est simul, & inuidia ad ipsum tentandum. Ex superbia: ut ipsum sibi subijceret. Ex inuidia: ut ipsum a superna faelicitate impediret. Euit ergo superbia tanquam mouens primum, inuidia uero tanquam mouens proximum, & inimediatum. Este tamen, quod non posset dominium super ipsum acquirere, studuisset nihilominus ipsum a paradisi gaudiis impedire: & ideo scriptura dicit diabolum ex inuidia hominem tentasse. Sap. ij. Inuidia diabolimors introiuit in orbem telrarum. Et magister. Videns diabolus hominem per obedientiae humilitatem posse ascendere: unde ipse per superbiancorruerat, inuidit ei. Et qui prius per su perbiam diabolus fuerat, idest deorsum lapsus, xelo inuidiae factus est Sathan. i. aduersarius. Patet ergo ad dubium responsio: quod tentatio diaboli ex utroque uitio orta est. Tuit tamen superbia ra dix prima, inuidia radix proxima. Mul ta alia dubia hic moueri possent de tentatione, quorum aliqua post in aliis distinctionibus tangentur. Aliqua, & plur: ad hanc materiam facientia tacta sunt in expositione canonis missae. lec. Ixxviij.

PrevBack to TopNext

On this page

Quaestio 1