Quaestio 8

Questio. viii quero. Utrum aliquis haCtauo bitus possit venire a superabundantia virtutis ad defectum vel ecomuerso no transeundo per medium virtuti.

Dicitur communiter quod non. quere rationem.

¶ Sed contra dupliciter. Primo quia quod transeatur de vno extremo ad aliud extremum per medium est: quia medium est eiusdem rationis cum extremis: sicut patet de calido et frigido per tepidum: sed extrema virtutis specie differunt a medio. igitur etc.

¶ Item secundo. quia ex actibus illiberalitatis potest quis transire ad prodigalitatem: sed nullus actus prodigalitatis vel illiberalitatis est virtuosus. igitur etc. vna opinio Tullii et Aristoteles. quomodo quis hic est dabet de extremo reduci ad medium virtutis Tullius enim dicit quod ille qui est illiberalis diabet se reducere ad medium per actus minimos liberalitatis incipiendo et contintate in maiores actus proficiendo versus liberalitatem quousque perueniat ad medium libera litatis. Sed Aristotele. Dicit quod illiberalis debet facere magnatos actus liberalitatis: vt citius ad medium peruen at et ponit exemplum: sicut lignum curuum quando debet rectificari viertitur ad contrariam curuitatem: et postea redit ad medium.

¶ Non autem puto istam fuisse intentionem Tullii et Aristoteles. quia sic nunquam aliquis per se veniret ad virtutem: sed si veniret forte per accidens hoc esset: omnes enim actus illiberalitatis et prodigalitatis: siue intensi: siue remissi sunt eiusdem rationis: et sunt viciosi: nec etiam per se genererant haditus nisi viciosos.

¶ Est igitur intentio Tullii quod illiberalis dabet incipere a mimis actibus liberalitatis: vt paulatio ne crescat vsque ad vltimum gradum liberalitatis: quia sibi esset difficile a maiori gradum liber alitatis incipere sicut prodigus a minimo.

¶ Intentio autem Aristo. fuit quod liberalis a maiori actu liberalitatis incipiat: vt citius virtutis habitus inducatur: et viciosus citius corrumpatur: et sic ex vtraque parte habitus virtuosus ex actibus virtuosis acquiritur: et numque ex actibus viciosis posset acquiri.

¶ Sed tunc est dubium: quis modus est me lior Tullii an Aristoteles.

¶ Dicendum quod modus Tullii est facilior: sed modus Aristotelis est virtuosior. facilius. niest incipere a gradu minimo virtutis quam a maximo: sed incipere a maximo semper est virtuosius: et citius inducitur habitus virtutis.